Ինչպե՞ս ընտրել առավել շահավետ պայմաններով հիպոթեքային վարկը Հայաստանում 2026 թվականին

Հայաստանում 2026 թվականին հիպոթեքային վարկ ընտրելու ամենահարմար և արագ տարբերակը AFM.am ֆինանսական հարթակից օգտվելն է։ Կայքում ներկայացված են գործող բոլոր պետական ծրագրերը, ինչպես նաև հայկական դրամով, դոլարով կամ եվրոյով տրամադրվող բոլոր 195 հիպոթեքային վարկերի տոկոսադրույքների, վճարների և փաստացի տարեկան տոկոսադրույքների վերաբերյալ տեղեկությունները։ AFM-ի հիպոթեքային հաշվիչը հնարավորություն է տալիս հաշվարկել վճարման չափը, փաստացի տոկոսադրույքը և ընդհանուր գերավճարը։

Առավել շահավետ պայմաններով հիպոթեքային վարկն այն առաջարկն է, որը համապատասխանում է վարկառուի եկամտին, հասանելի կանխավճարին, գույքի տեսակին և մարման նախընտրելի ժամկետին՝ միաժամանակ ամսական վճարն ու ընդհանուր արժեքը պահելով մատչելի մակարդակում։ Պետական աջակցության ծրագրերին համապատասխանելը նույնպես կարող է էականորեն ազդել, թե որ հիպոթեքային վարկն է առավել հարմար։

Հիփոթեքային վարկերը ճիշտ համեմատելու համար վարկառուները պետք է դիտարկեն գույքի նույն արժեքով, նույն կանխավճարով և վարկի նույն ժամկետով առաջարկներ։ Համեմատելիս պետք է հաշվի առնել փաստացի տարեկան տոկոսադրույքը, ամսական վճարը, վճարման ենթակա ընդհանուր գումարը, տոկոսադրույքի կառուցվածքը, բանկային վճարները, գույքի գնահատումը, ապահովագրության ծախսերը, նոտարական ծառայություններն ու գրանցումը, ինչպես նաև վաղաժամկետ մարման պայմանները։ AFM.am-ի նման համեմատության ծառայությունները կարող են պարզեցնել նախնական որոնումը, սակայն վերջնական պայմանները միշտ պետք է ճշտել անմիջապես բանկում։

Այս հոդվածը վերաբերում է հատկապես Հայաստանում տրամադրվող հիպոթեքային վարկերին։ Սպառողական վարկերի, գրավով ապահովված վարկերի, ավտովարկերի և վարկային գծերի մասին տեղեկությունները կարող եք գտնել մեր «Ինչպե՞ս ընտրել առավել շահավետ պայմաններով վարկը Հայաստանում 2026 թվականին» հոդվածում։

Ինչպե՞ս գտնել ամենաէժան հիպոթեքային վարկը Հայաստանում 2026 թվականին

Հայաստանում ամենաէժան հիպոթեքային վարկն այն վարկն է, որն ունի ամենացածր ընդհանուր արժեքը՝ հաշվի առնելով կոնկրետ գույքն ու վարկառուի ֆինանսավորման պայմանները։ Առաջարկները կարելի է ճիշտ համեմատել միայն այն դեպքում, երբ դրանց հիմնական պարամետրերը նույնն են։

Վարկառուները պետք է համեմատեն հիպոթեքային վարկերը միևնույն պայմաններով՝

1. գույքի արժեք,
2. վարկի գումար,
3. կանխավճար,
4. մարման ժամկետ,
5. գույքի շուկա, օրինակ՝ առաջնային կամ երկրորդային շուկա,
6. վարկի արժույթ։

Համեմատությունը պարզեցնելու համար վարկառուները կարող են AFM.am-ի միջոցով մեկ վայրում դիտարկել Հայաստանի բոլոր բանկերի հիպոթեքային առաջարկները։ Օգտատերերը կարող են նշել վարկի պահանջվող գումարն ու մարման ժամկետը, առկա զտիչների միջոցով ֆիլտրել արդյունքները և նույն չափանիշներով համեմատել համապատասխան առաջարկները, այդ թվում՝ տոկոսադրույքները, ամսական վճարները և այլ կարևոր պայմանները։ 2026 թվականի հուլիսի 31-ի դրությամբ AFM.am-ում ներկայացված էին Հայաստանի բանկերի 195 հիպոթեքային վարկ և վերաֆինանսավորման 25 առաջարկ։

Այս պարամետրերից որևէ մեկի փոփոխությունը կարող է ազդել տոկոսադրույքի, ամսական վճարի, պարտադիր ծախսերի և հասանելի հիպոթեքային ծրագրերի վրա։ Օրինակ՝ ավելի մեծ կանխավճարը կարող է նվազեցնել ինչպես վարկի գումարը, այնպես էլ կիրառվող տոկոսադրույքը, իսկ նորակառույց և առկա գույքի համար նախատեսված հիպոթեքային վարկերը կարող են ունենալ տարբեր պայմաններ։

Փաստացի տարեկան տոկոսադրույքը վարկավորման արժեքի մասին ավելի ամբողջական պատկեր է տալիս, քանի որ արտացոլում է տոկոսները և որոշ պարտադիր վճարներ։

Այնուամենայնիվ, այն պետք է դիտարկել վճարման ենթակա ընդհանուր գումարի, սկզբնական ծախսերի և ապահովագրության պարտադիր ծախսերի հետ միասին։ Սկզբնական ծախսերը կարող են ներառել գույքի գնահատումը, նոտարական ծառայությունները, պետական գրանցումը և բանկային վճարները։

Եթե հիպոթեքային վարկերն առաջարկվում են տարբեր արժույթներով, վարկառուները պետք է հաշվի առնեն նաև արժութային ռիսկը։ Արտարժույթով հիպոթեքային վարկի ավելի ցածր տոկոսադրույքը պարտադիր չէ, որ այն ավելի էժան դարձնի, եթե վարկառուն եկամուտը ստանում է հայկական դրամով, իսկ փոխարժեքը փոխվում է։

Ինչպե՞ս համեմատել հիպոթեքային վարկերը AFM.am-ում

AFM.am-ում հիպոթեքային վարկերը համեմատելու համար նախ որոշեք՝ ձեզ նոր հիփոթե՞ք է անհրաժեշտ, թե՞ ցանկանում եք վերաֆինանսավորել գործող հիպոթեքային վարկը։ Հարթակը մեկտեղում է Հայաստանի բանկերի առաջարկները և հնարավորություն տալիս նույն որոնման չափանիշները կիրառել մի քանի պրոդուկտի նկատմամբ՝ յուրաքանչյուր բանկի առաջարկներն առանձին դիտարկելու փոխարեն։

Նշեք հիպոթեքային վարկի հիմնական պարամետրերը

Նոր հիպոթեքային վարկ որոնելիս նախ ընտրեք հիպոթեքային վարկի նպատակը կամ գույքի կատեգորիան։ Հասանելի տարբերակներն են՝ նորակառույց գույք, երկրորդային շուկայի գույք, կառուցապատում, առևտրային գույք, առանձնատուն, վերանորոգում, ավտոկայանատեղի, կառուցապատողից ձեռք բերվող գույք և թաունհաուս։

Այնուհետև նշեք գույքի արժեքը։ Դա գույքի գնման գինն է կամ գնահատված արժեքը, որն օգնում է որոշել անհրաժեշտ ֆինանսավորման չափը և համապատասխան հիպոթեքային առաջարկները։ Մինչ վարկի հաստատումը բանկը կարող է պահանջել նաև գույքի անկախ գնահատում։

Նշեք այն կանխավճարի չափը, որը պատրաստ եք կատարել։ Բանկերը սովորաբար սահմանում են նվազագույն կանխավճար՝ որպես գույքի արժեքի տոկոս։ Պահանջվող տոկոսը կարող է տարբեր լինել՝ կախված բանկից, հիպոթեքային ծրագրից, գույքի տեսակից և սահմանված պահանջներին վարկառուի համապատասխանությունից։ Ավելի մեծ կանխավճարը նվազեցնում է պահանջվող վարկի գումարը և կարող է ապահովել վարկավորման ավելի շահավետ պայմաններ։

Վերջում ընտրեք մարման նախընտրելի ժամկետը։ AFM.am-ը հնարավորություն է տալիս որոնել 1-ից 30 տարի ժամկետով հիպոթեքային վարկեր։ Ավելի երկար ժամկետը սովորաբար նվազեցնում է ամսական վճարը, սակայն մեծացնում է վճարվող տոկոսների ընդհանուր գումարը։

Եթե ցանկանում եք վերաֆինանսավորել գործող հիպոթեքային վարկը, անցեք «Հիփոթեքի վերաֆինանսավորում» բաժին և նշեք չմարված մնացորդն ու վարկի մնացած ժամկետը։

Կիրառեք համապատասխան զտիչները

Օգտատերերը կարող են զտել առաջարկներն ըստ բանկի և պետական աջակցության ծրագրի։ Այդ ծրագրերը ներառում են.

1. երիտասարդ ընտանիքներին մատչելի բնակարան,
2. զինծառայողների աջակցություն,
3. սահմանամերձ բնակավայրերում ընտանիքների բնակարանային աջակցություն,
4. եկամտային հարկի վերադարձի իրավունք տվող հիպոթեքային վարկեր,
5. Լեռնային Ղարաբաղից ընտանիքների բնակարանային աջակցություն,
6. բնակարանի էներգաարդյունավետ արդիականացում,
7. երեխաներ ունեցող ընտանիքների բնակարանային աջակցություն։

Քանի որ յուրաքանչյուր ծրագիր ունի իր պահանջները, անհրաժեշտ տարբերակի ընտրությունն օգնում է օգտատերերին դիտել այն հիպոթեքային վարկերը, որոնք կարող են համապատասխանել իրենց։

Լրացուցիչ զտիչները ցույց են տալիս ոչ ռեզիդենտներին հասանելի հիպոթեքային վարկերը, ամբողջ ժամկետի համար ֆիքսված տոկոսադրույքով պրոդուկտները, առանց տույժի վաղաժամկետ մարման հնարավորությունը և առցանց դիմումը։ Այս զտիչներն օգնում են բացառել ոչ համապատասխան առաջարկները և կազմել ավելի նպատակային կարճ ցուցակ։

Համեմատեք տոկոսադրույքներն ու ընդհանուր արժեքը

Դիտարկեք բանկը, փաստացի տարեկան տոկոսադրույքը, հասանելի վարկի գումարը, պահանջվող կանխավճարը, ժամկետն ու արժույթը։ Ստուգեք նաև, թե արդյոք առաջարկը վերաբերում է համապատասխան գույքի տեսակին, հիպոթեքային վարկի նպատակին կամ պետական աջակցության ծրագրին։

Փաստացի տարեկան տոկոսադրույքը հատկապես օգտակար է վարկավորման արժեքը համեմատելու համար, սակայն այն չպետք է դիտարկել մյուս ցուցանիշներից առանձին։ Համեմատեք ամսական վճարը, վճարման ենթակա ընդհանուր գումարը և պարտադիր ծախսերը, այդ թվում՝ գույքի և վարկառուի ապահովագրությունը, գույքի գնահատումը, հաշվի սպասարկումը, դիմումի վճարները, նոտարական ծառայությունները և պետական գրանցումը։

Ուսումնասիրեք բանկի պահանջները

Առաջարկն ընտրելուց առաջ ստուգեք վարկառուի նկատմամբ բանկի պահանջները։ Դրանք կարող են վերաբերել տարիքին, եկամտին, աշխատանքային ստաժին, վարկային պատմությանը, ռեզիդենտությանը, պահանջվող փաստաթղթերին և համավարկառուի կամ երաշխավորի անհրաժեշտությանը։

Բանկը կարող է նաև պահանջներ սահմանել գույքի տեսակի, գտնվելու վայրի, վիճակի, շինարարության փուլի, կառուցապատողի կամ գնահատված արժեքի նկատմամբ։ Պետական աջակցության ծրագրից օգտվող վարկառուները պետք է առանձին հաստատեն, որ և՛ իրենք, և՛ գույքը համապատասխանում են ծրագրի պահանջներին։

Անցեք ընտրված առաջարկին

Բացեք ընտրված առաջարկը AFM.am-ում՝ դրա մանրամասն պայմաններին ծանոթանալու համար, այնուհետև, հնարավորության դեպքում, անցեք բանկի կայք։ Դիմելուց առաջ անմիջապես բանկում հաստատեք վերջնական տոկոսադրույքը, փաստացի տարեկան տոկոսադրույքը, մարման ժամանակացույցը, պարտադիր ծախսերը, ապահովագրության պահանջները, վաղաժամկետ մարման կանոնները և ուշացած վճարումների հետևանքները։

Ինչո՞ւ օգտագործել AFM.am-ը հիպոթեքային վարկերը համեմատելու համար

AFM.am-ը հեշտացնում է Հայաստանում բանկերի հիպոթեքային առաջարկների համեմատության գործընթացը։ Յուրաքանչյուր բանկի կայքն առանձին ստուգելու փոխարեն վարկառուները կարող են նույն չափանիշներով դիտարկել պրոդուկտները և գտնել գույքի արժեքին, հասանելի կանխավճարին, մարման նախընտրելի ժամկետին և հիպոթեքային վարկի նպատակին համապատասխան առաջարկներ մեկ վայրում։

Հարթակն օգնում է նեղացնել ընտրությունը՝ կիրառելով հիպոթեքային վարկի նպատակի, պետական աջակցության ծրագրի, բանկի, ֆիքսված տոկոսադրույքի, ոչ ռեզիդենտներին հասանելիության, առանց տույժի վաղաժամկետ մարման և առցանց դիմելու զտիչները։ Գործող հիպոթեքային վարկը վերաֆինանսավորել ցանկացող վարկառուների համար կա նաև որոնման առանձին տարբերակ։

Օգտատերերը կարող են համեմատել անվանական և փաստացի տարեկան տոկոսադրույքները, վարկի գումարները, կանխավճարի պահանջները, ժամկետները, արժույթները և հասանելի այլ պայմանները։ AFM.am-ի վարկային հաշվիչը նաև օգնում է հաշվարկել վարկի ընտրված գումարի, տոկոսադրույքի և ժամկետի դեպքում մոտավոր ամսական վճարը, վճարման ենթակա ընդհանուր գումարը և գերավճարը։ Սա հեշտացնում է առաջարկների կարճ ցուցակի կազմումը՝ նախքան առանձին բանկերի հետ կապվելը։

Այնուամենայնիվ, AFM.am-ը նախատեսված է նախնական որոնման և համեմատության համար, այլ ոչ թե ներկայացված պայմանների կամ վարկի հաստատման երաշխիք է։ Վերջնական տոկոսադրույքը, վարկի գումարը և մյուս պայմանները կախված են վարկառուի եկամտի, վարկային պատմության, գործող պարտավորությունների և ընտրված ծրագրի պահանջներին համապատասխանության վերաբերյալ բանկի գնահատումից։ Բանկը կգնահատի նաև գույքը՝ ներառյալ դրա տեսակը, գտնվելու վայրը, իրավական կարգավիճակը և գնահատված արժեքը։ Հետևաբար, դիմելուց առաջ վարկառուները պետք է բոլոր պայմանները հաստատեն անմիջապես բանկում։

Ինչպե՞ս համեմատել հիպոթեքային վարկերը Հայաստանում

Հիփոթեքային վարկերը համեմատելու համար վարկառուները պետք է դիտարկեն գույքի նույն արժեքով, վարկի նույն գումարով, նույն կանխավճարով, մարման նույն ժամկետով, գույքի նույն շուկայով և նույն արժույթով առաջարկներ։ Հիմնական չափանիշները ներառում են փաստացի տարեկան տոկոսադրույքը, տոկոսադրույքի կառուցվածքը, ամսական վճարը, վճարման ենթակա ընդհանուր գումարը, հիպոթեքային վարկի լրացուցիչ ծախսերը և պայմանագրային պայմանները։ AFM.am-ի նման հիպոթեքային վարկերի համեմատության հարթակներն օգնում են վարկառուներին մեկ վայրում դիտարկել մի քանի առաջարկի պայմանները։

Անվանական և փաստացի տարեկան տոկոսադրույքներ

Անվանական տոկոսադրույքը որոշում է այն տոկոսների չափը, որոնք բանկը հաշվարկում է չմարված մնացորդի նկատմամբ։ Սակայն այն ինքնին չի արտացոլում հիպոթեքային վարկը ստանալու և սպասարկելու ամբողջ արժեքը։

Փաստացի տարեկան տոկոսադրույքը համեմատության համար ավելի վստահելի հիմք է ապահովում, քանի որ արտացոլում է կիրառելի կանոններին համապատասխան հաշվարկում ներառվող տոկոսներն ու պարտադիր վճարները։ Կախված հիպոթեքային վարկի պայմաններից՝ դրանք կարող են ներառել վարկի տրամադրման, փաստաթղթերի պատրաստման և սպասարկման վճարները, հիպոթեքային վարկի գրանցման ծախսերը, գույքի ապահովագրության և գնահատման ծախսերը, քարտի վճարները և այլ պարտադիր ծախսեր։

Այնուամենայնիվ, գույքի հետ կապված ոչ բոլոր ծախսերն են պարտադիր ներառվում այս ցուցանիշում։ Վարկառուները պետք է ստուգեն, թե որ ծախսերն են ներառվել փաստացի տարեկան տոկոսադրույքի հաշվարկում, իսկ որոնք պետք է վճարվեն առանձին։ Հայաստանում կիրառվող հաշվարկման պաշտոնական կանոնները սահմանում են, թե որ պարտադիր վճարները պետք է ներառվեն տոկոսադրույքում։

Ֆիքսված և լողացող տոկոսադրույքներ

Հայաստանում հիպոթեքային վարկերը կարող են ունենալ ամբողջ ժամկետի համար ֆիքսված տոկոսադրույք սկզբում, լողացող տոկոսադրույք կամ սկզբնական ժամանակահատվածում ֆիքսված և հետագայում փոփոխվող տոկոսադրույք։ Ամբողջ ժամկետի համար ֆիքսված տոկոսադրույքը չի փոխվում շուկայական տոկոսադրույքների բարձրացման կամ նվազման դեպքում, ուստի մարման ժամանակացույցը մնում է ավելի կանխատեսելի։

Լողացող հիպոթեքային տոկոսադրույքը փոխվում է, քանի որ կապված է հրապարակված որոշակի բազային ցուցանիշի հետ, որը բանկից անկախ է։

Լողացող հիպոթեքային տոկոսադրույքը կապված է հանրամատչելի շուկայական ցուցանիշի հետ, որը վարկատուն ընտրում է Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի սահմանած չափանիշներին համապատասխան։ Ցուցանիշը պետք է անկախ լինի վարկատուից, հիմնված լինի ֆինանսական շուկայի գործարքների միջինացված տվյալների վրա և արտահայտված լինի հիպոթեքային վարկի նույն արժույթով։ Բազային ցուցանիշը պետք է համապատասխանի օրենքով սահմանված չափանիշներին։

Պայմանագրով սահմանվում է հաշվարկման բանաձևը, որը սովորաբար բաղկացած է բազային ցուցանիշից և ֆիքսված մարժայից։ Օրինակ՝ եթե տոկոսադրույքը հավասար է բազային ցուցանիշին գումարած 5 տոկոսային կետ, ապա ցուցանիշի 7%-ից 8% բարձրացումը հիպոթեքային վարկի տոկոսադրույքը 12%-ից բարձրացնում է 13%։ Նվազման դեպքում արդյունքը հակառակն է։ Վերանայված տոկոսադրույքը կիրառվում է վարկի չմարված մնացորդի նկատմամբ և սովորաբար փոխում է հետագա ամսական վճարների չափը։

Հայաստանի օրենսդրության համաձայն հիպոթեքային վարկի լողացող անվանական տոկոսադրույքը կարող է փոխվել տարեկան ոչ ավելի, քան երկու անգամ։ Բանկը կարող է նոր տոկոսադրույքը կիրառել վարկառուին ծանուցելուց ոչ շուտ, քան մեկ ամիս անց։ Պայմանագրով պետք է նաև սահմանվեն վերին և ստորին սահմանաչափեր, որոնցից այն կողմ տոկոսադրույքը չի կարող փոխվել՝ անկախ բազային ցուցանիշի փոփոխության չափից։

Հիփոթեքային վարկը կարող է նաև ունենալ սկզբում ֆիքսված, իսկ հետագայում փոփոխվող տոկոսադրույք։ Որպես կանոն՝ առաջին երեք տարիների ընթացքում այդ տոկոսադրույքը չի կարող բարձրացվել, թեև կարող է նվազեցվել հօգուտ վարկառուի։ Այդ ժամանակահատվածից հետո տոկոսադրույքը պետք է վերանայվի, եթե դա պահանջում են պայմանագրով նախատեսված բազային ցուցանիշը և վերանայման պայմանները։ Բարձրացման և նվազեցման համար պետք է կիրառվեն նույն բազային ցուցանիշն ու բանաձևը, ուստի բանկը չի կարող տոկոսադրույքը բարձրացնել բացառապես իր հայեցողությամբ։

Ամսական վճար և վճարման ենթակա ընդհանուր գումար

Ամսական վճարը ցույց է տալիս այն գումարը, որը պետք է վճարվի մարման ժամանակացույցի համաձայն։ Վճարման ենթակա ընդհանուր գումարը հիպոթեքային վարկի ամբողջ ժամկետի ընթացքում վճարված ամբողջ գումարն է՝ ներառյալ մայր գումարը, տոկոսները և ժամանակացույցով նախատեսված կիրառելի վճարները։

Տարբեր սցենարները համեմատելու համար կարելի է օգտագործել AFM.am-ի հիպոթեքային հաշվիչը։ Օգտատերը նշում է գույքի արժեքը, կանխավճարը, տարեկան տոկոսադրույքը և ժամկետը։ Այնուհետև հաշվիչը ցույց է տալիս

1. վարկի մոտավոր գումարը,
2. ամսական վճարը,
3. տոկոսների գերավճարը,
4. վճարման ենթակա ընդհանուր գումարը,
5. առաջարկվող եկամուտը,
6. մարման մանրամասն ժամանակացույցը։

Յուրաքանչյուր ամսվա համար ժամանակացույցում նշվում են չմարված մնացորդը, տոկոսները, մայր գումարի մարման չափը և ընդհանուր վճարը։ Օգտատերերը կարող են փոխել կանխավճարը, տոկոսադրույքը կամ ժամկետը՝ տեսնելու, թե յուրաքանչյուր պարամետր ինչպես է ազդում հիպոթեքային վարկի մատչելիության և դրա ընդհանուր արժեքի վրա։ Հաշվարկը նախնական է և կարող է չներառել բանկի սահմանած բոլոր վճարները կամ ապահովագրության ծախսերը։

Ավելի ցածր ամսական վճարը պարտադիր չէ, որ նշանակի, որ հիպոթեքային վարկն ավելի էժան է։ Ժամկետի երկարաձգումը կարող է վճարն ավելի մատչելի դարձնել, սակայն տոկոսները կհաշվարկվեն ավելի երկար ժամանակահատվածի համար՝ մեծացնելով վճարման ենթակա ընդհանուր գումարը և գերավճարը։

Վարկառուները պետք է համեմատեն նաև մարման սխեմաները։ Անուիտետային սխեմայի դեպքում վճարները ողջ ժամկետի ընթացքում մնում են մոտավորապես նույնը, թեև դրանց կազմում տոկոսների և մայր գումարի հարաբերակցությունը փոխվում է։ Տարբերակված սխեմայի դեպքում մայր գումարը բաշխվում է ավելի հավասարաչափ, իսկ վճարն աստիճանաբար նվազում է։ Տարբերակված վճարները սովորաբար ենթադրում են ավելի մեծ վճարումներ ժամկետի սկզբում, սակայն կարող են հանգեցնել տոկոսների ավելի փոքր ընդհանուր գումարի։

Հիփոթեքի ժամկետը

Հիփոթեքի ժամկետը սահմանում է այն ժամանակահատվածը, որի ընթացքում վարկառուն պետք է մարի վարկը։ Ավելի երկար ժամկետը մարումը բաշխում է ավելի շատ տարիների վրա և սովորաբար նվազեցնում է ամսական վճարը։ Սակայն այն նաև երկարացնում է տոկոսների հաշվարկման ժամանակահատվածը։

Վարկառուները պետք է համեմատեն մի քանի ժամկետ՝ հասանելի ամենաերկար ժամկետն ինքնաբերաբար ընտրելու փոխարեն։ Առավել հարմար տարբերակը սովորաբար ամենակարճ ժամկետն է, որի դեպքում վճարը մնում է մատչելի, իսկ ընտանեկան բյուջեում բավականաչափ գումար է մնում կանոնավոր ծախսերի, գույքի պահպանման և չնախատեսված ծախսերի համար։

Կանխավճար

Բանկերը սովորաբար վարկառուներից պահանջում են գույքի արժեքի մի մասը վճարել սեփական միջոցներով։ Նվազագույն կանխավճարը հիմնականում նշվում է տոկոսով և կարող է տարբեր լինել՝ կախված բանկից, գույքի տեսակից, հիպոթեքային ծրագրից և դրա պահանջներին վարկառուի համապատասխանությունից։

Ավելի մեծ կանխավճարը նվազեցնում է պահանջվող վարկի գումարը։ Դա կարող է նվազեցնել ամսական վճարը, տոկոսների ընդհանուր գումարը և որոշ դեպքերում՝ կիրառվող տոկոսադրույքը։ Այն կարող է նաև մեծացնել դիմումի հաստատման հավանականությունը։

Այնուամենայնիվ, վարկառուները պարտադիր չէ, որ իրենց բոլոր խնայողություններն ուղղեն կանխավճարին։ Միջոցներ կարող են պահանջվել նաև գնահատման, ապահովագրության, նոտարական ծառայությունների, գրանցման, վերանորոգման, կահույքի և արտակարգ իրավիճակների համար ֆինանսական պահուստի նպատակով։

Հիփոթեքի լրացուցիչ ծախսեր

Հիփոթեքի ծախսերը չեն սահմանափակվում տոկոսներով և մայր գումարով։ Առաջարկն ընտրելուց առաջ վարկառուները պետք է պահանջեն միանվագ և պարբերական ծախսերի ամբողջական ցանկը։ Կախված բանկից, գույքից և հիպոթեքային ծրագրից՝ դրանք ներառում են՝

1. գույքի գնահատում,
2. վարկի տրամադրման, դիմումի կամ սպասարկման վճարներ,
3. հիպոթեքային վարկի գրանցում,
4. գույքի ապահովագրություն,
5. վարկառուի կյանքի կամ դժբախտ պատահարներից ապահովագրություն,
6. նոտարական ծառայություններ,
7. Կադաստրի ծառայությունների և պետական գրանցման ծախսեր,
8. հաշվի, քարտի, փոխանցումների կամ վճարումների հետ կապված վճարներ։

Որոշ պարտադիր ծախսեր արտացոլվում են փաստացի տարեկան տոկոսադրույքում, իսկ մյուսները չեն ներառվում։ Ապահովագրության և հաշվի սպասարկման պարբերական ծախսերը պետք է հաշվարկել համապատասխան ժամանակահատվածի համար, այլ ոչ թե դիտարկել միայն որպես սկզբնական ծախսեր։

Վաղաժամկետ մարման և ուշացած վճարումների պայմաններ

Հայաստանում վարկառուներն իրավունք ունեն բնակարանային հիպոթեքային վարկը մասամբ կամ ամբողջությամբ մարել մինչև դրա ժամկետի ավարտը, այդ թվում՝ վերաֆինանսավորման միջոցով։ Մասնակի վաղաժամկետ մարումից հետո վարկառուն, որպես կանոն, կարող է ընտրել ամսական վճարը նվազեցնելու և սկզբնական ժամկետը պահպանելու կամ ժամկետը կրճատելու և սկզբնական վճարի չափը պահպանելու միջև։

Վճարից պաշտպանված գումարն այն մայր գումարն է, որը վարկառուն ժամանակացույցի համաձայն պարտավոր է մարել համապատասխան պայմանագրային տարվա ընթացքում։ Պայմանագրային տարի է համարվում հիպոթեքային պայմանագրի ստորագրմանը հաջորդող օրվանից սկսվող յուրաքանչյուր 12-ամսյա ժամանակահատվածը։ Այս գումարը կարելի է վաղաժամկետ մարել առանց վաղաժամկետ մարման վճարի։

Օրինակ՝ եթե մարման ժամանակացույցի համաձայն առաջին պայմանագրային տարվա ընթացքում պետք է մարվի մայր գումարի 700 000 հայկական դրամը, այդ գումարն այդ տարում պաշտպանված կլինի վճարից։ Եթե վարկառուն վաղաժամկետ մարում է ավելի մեծ գումար, բանկը կարող է գերազանցող գումարի նկատմամբ վճար հաշվարկել, եթե դա նախատեսված է պայմանագրով։

Առաջին երեք տարիների ընթացքում օրենքով սահմանված առավելագույն միանվագ վճարներն են.

1. առաջին տարում՝ 0․6%,
2. երկրորդ տարում՝ 0․4%,
3. երրորդ տարում՝ 0․2%։

Այս տոկոսը կիրառվում է վաղաժամկետ մարման այն մասի նկատմամբ, որը գերազանցում է համապատասխան պայմանագրային տարում առանց վճարի մարելու թույլատրելի մայր գումարը։

Երրորդ տարուց հետո օրենքը նման վճար չի սահմանում։ Հիփոթեքային պայմանագիրը կարող է նաև ամբողջ ժամկետի ընթացքում նախատեսել վաղաժամկետ մարում առանց վճարի։

Ինչպե՞ս ընտրել հիպոթեքային վարկի համապատասխան տեսակը

Հիփոթեքի համապատասխան տեսակը կախված է նրանից, թե ինչպես են օգտագործվելու միջոցները, որտեղ է ձեռք բերվում գույքը և արդյոք վարկառուն ունի պետական աջակցության իրավունք։ Միայն տոկոսադրույքները համեմատելը բավարար չէ, քանի որ հիպոթեքային վարկերի տարբեր կատեգորիաները կարող են ունենալ կանխավճարի, գրավի և փաստաթղթերի տարբեր պահանջներ։

Հիփոթեքներ առաջնային և երկրորդային շուկաների համար

Առաջնային շուկայի հիպոթեքային վարկն օգտագործվում է կառուցապատողից անմիջապես նոր կամ անավարտ գույք ձեռք բերելու համար։ Դիմումը դիտարկելիս բանկը կարող է հաշվի առնել կառուցապատողին, շինարարության փուլը և գույքի ավարտման ակնկալվող ամսաթիվը։

Երկրորդային շուկայի հիպոթեքային վարկը ֆինանսավորում է գործող սեփականատիրոջից գույքի ձեռքբերումը։ Այս դեպքում բանկը գնահատում է գույքի սեփականության իրավունքի պատմությունը, իրավական կարգավիճակը, վիճակը և գնահատված արժեքը։ Այս տարբերակումը կարևոր է, քանի որ բանկերը երկու շուկաների համար սահմանում են տարբեր տոկոսադրույքներ, կանխավճարներ և վարկի գումար/գույքի արժեք առավելագույն հարաբերակցություններ։ Հայաստանի «Երիտասարդ ընտանիքին՝ մատչելի բնակարան» ծրագիրը նույնպես առաջնային շուկայում գնում է սահմանում որպես կառուցապատողից անմիջապես գույքի ձեռքբերում, իսկ մնացած բոլոր գնումները դասակարգում է որպես երկրորդային շուկայի գործարքներ։

Հիփոթեք կառուցապատման կամ վերանորոգման համար

Կառուցապատման հիպոթեքային վարկերը ֆինանսավորում են բնակելի գույքի կառուցումը կամ շինարարության ավարտը, իսկ վերանորոգման հիպոթեքային վարկերը ծածկում են առկա բնակարանի վերանորոգումը կամ բարելավումը։ Բանկը պահանջում է շինարարության թույլտվություն, ծախսերի նախահաշիվ և հողամասի կամ գույքի նկատմամբ սեփականության կամ օգտագործման իրավունքի ապացույց։ Միջոցները տրամադրվում են փուլերով՝ աշխատանքների կատարմանը զուգընթաց։

Հիփոթեքի վերաֆինանսավորում

Հիփոթեքի վերաֆինանսավորումը ենթադրում է մեկ այլ բանկից նոր հիպոթեքային վարկ ստանալ՝ գործող վարկի չմարված մնացորդը մարելու համար։ Վերաֆինանսավորումը կարող է նվազեցնել ընդհանուր արժեքը, եթե նոր հիպոթեքային վարկն ունի ավելի ցածր փաստացի տարեկան տոկոսադրույք կամ մարման ավելի շահավետ պայմաններ։ Սակայն վարկառուները պետք է գործող հիպոթեքային վարկի մնացած տոկոսները համեմատեն նոր հիպոթեքային վարկի տոկոսների և լրացուցիչ ծախսերի հետ, ներառյալ գնահատումը, ապահովագրությունը, նոտարական ծառայությունները և գրանցումը։

Վերաֆինանսավորման մասին լրացուցիչ տեղեկությունները հասանելի են մեր «Ինչպե՞ս վարկը տեղափոխել այլ բանկ՝ տոկոսադրույքը նվազեցնելու կամ վարկի գումարը մեծացնելու համար» հոդվածում։

Հիփոթեքի պետական աջակցության ծրագրեր

Հայաստանում չկա մեկ միասնական պետական հիպոթեքային ծրագիր։ Փոխարենը առանձին ծրագրերը աջակցության տարբեր ձևեր են տրամադրում որոշակի խմբերի։ Երիտասարդ ընտանիքները և զինծառայողները կարող են ունենալ արտոնյալ հիպոթեքային ֆինանսավորման կամ տոկոսադրույքի սուբսիդավորման իրավունք։ Պահանջներին համապատասխանող երեխաներ ունեցող ընտանիքների բնակարանային ծրագրերը կարող են նախատեսել կանխավճարի աջակցություն կամ հիպոթեքային վարկի մայր գումարի մասնակի մարում։ Առանձին ծրագրեր աջակցում են սահմանամերձ բնակավայրերում բնակարանների կառուցմանը կամ ձեռքբերմանը, Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձանց բնակարանային ապահովմանը և բնակարանի էներգաարդյունավետ արդիականացման վարկերին։

Հիփոթեքի տոկոսներին հավասար եկամտային հարկի վերադարձը գործում է այլ կերպ։ Պահանջներին համապատասխանող վարձու աշխատող վարկառուները կարող են ստանալ ծրագրի պայմաններին համապատասխանող վճարված հիպոթեքային տոկոսներին հավասար եկամտային հարկի վերադարձ, բայց ոչ ավելի, քան եռամսյակում 1,5 միլիոն հայկական դրամ։ 2025 թվականի հունվարի 1-ից հետո տրամադրված հիպոթեքային վարկերի դեպքում վերադարձը հասանելի չէ Երևանի որևէ հատվածում գտնվող կամ կառուցվող գույքի համար։ Ավելի վաղ տրամադրված հիպոթեքային վարկերի նկատմամբ շարունակում են կիրառվել գույքի գտնվելու վայրի և վարկի տրամադրման ամսաթվի վերաբերյալ այն կանոնները, որոնք գործել են դրանց տրամադրման պահին։

Յուրաքանչյուր ծրագիր սահմանում է վարկառուի, ընտանիքի կազմի, գույքի գտնվելու վայրի և արժեքի, ֆինանսավորման առավելագույն չափի և մասնակից բանկերի նկատմամբ իր պահանջները։ AFM.am-ն օգնում է օգտատերերին գտնել համապատասխան հիպոթեքային առաջարկներ, սակայն պետական աջակցության իրավունքն ու չափը պետք է հաստատել պատասխանատու պետական մարմնի և բանկի հետ։

Ի՞նչ հիպոթեքային վարկ կարող եք ձեզ թույլ տալ

Հիփոթեքային վճարի մատչելի չափը գնահատելու համար ընտանիքի կայուն ամսական զուտ եկամտից հանեք գործող պարտքային պարտավորությունների վճարները, անհրաժեշտ ընտանեկան ծախսերը, բնակարանի սպասվող ծախսերը և ֆինանսական պահուստը։ Մնացած գումարը ներկայացնում է հիպոթեքային վարկի պոտենցիալ մատչելի առավելագույն ամսական վճարը, թեև ավելի փոքր վճարի ընտրությունն ավելի մեծ պաշտպանություն է ապահովում չնախատեսված ծախսերից կամ եկամտի ժամանակավոր նվազումից։

Սկսեք ընտանիքի միջին ամսական զուտ եկամտից։ Հաշվի առեք միայն բավականաչափ կայուն աղբյուրները, օրինակ՝ աշխատավարձը, կենսաթոշակը, վարձակալությունից եկամուտը կամ բիզնեսից կանոնավոր եկամուտը։ Դիմումը դիտարկելիս բանկերը սովորաբար հաշվի են առնում փաստաթղթերով հաստատված եկամուտը, իսկ պարգևավճարներին և անկանոն եկամուտներին պետք է զգուշությամբ մոտենալ, քանի որ դրանք կարող են ամեն ամիս չստացվել։

Այնուհետև հանեք գործող վարկերի, վարկային քարտերի, ապառիկ գնումների և այլ ֆինանսական պարտավորությունների ամսական վճարները։ Իրենց հաշվառված պարտավորությունների վերաբերյալ տեղեկություններում չկողմնորոշվող վարկառուները կարող են ստուգել իրենց վարկային զեկույցը ACRA Credit Reporting-ում։ Վարկային պատմությունը նույնպես ազդում է հիպոթեքային վարկի հաստատման և բանկի առաջարկած պայմանների վրա։

Դրանից հետո հանեք անհրաժեշտ ծախսերը, ներառյալ սնունդը, կոմունալ ծառայությունները, տրանսպորտը, առողջապահությունը, կրթությունը, երեխաների խնամքը և այլ ընտանեկան ծախսեր։ Հիփոթեքի մատչելիությունը հաշվարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև գույքի սեփականության հետ կապված ծախսերը, ներառյալ ապահովագրությունը, պահպանումը, վերանորոգումը և կոմունալ վճարների հնարավոր աճը։

Կանխավճարը, գույքի գնահատումը, ապահովագրությունը, նոտարական ծառայությունները, գրանցման ծախսերը, վերանորոգումն ու կահույքը պետք է հաշվարկել առանձին։ Եթե առկա բոլոր խնայողությունները ծախսվեն այս սկզբնական ծախսերի վրա, ընտանիքը չնախատեսված հանգամանքների դեպքում կմնա առանց ֆինանսական պաշտպանության։

Համավարկառուի կայուն եկամուտը կարող է մեծացնել մարման համար հասանելի ընտանեկան եկամտի չափը, սակայն համավարկառուն նաև ստանձնում է հիպոթեքային վարկի իրավական պատասխանատվությունը։ Երաշխավորը կարող է մեծացնել դիմումի հաստատման հավանականությունը, սակայն հիպոթեքային վարկն ավելի մատչելի չի դարձնում, եթե նա փաստացի չի մասնակցելու վճարումներին։

Հիփոթեքի մատչելիությունը պետք է գնահատել նաև ակնկալվող փոփոխությունների լույսի ներքո, ներառյալ երեխայի խնամքի արձակուրդը, երեխաների ծախսերը, կենսաթոշակի անցնելը, հիմնանորոգումը կամ լողացող տոկոսադրույքի բարձրացումը։ Վարկառուները կարող են օգտագործել AFM.am-ի հիպոթեքային հաշվիչը՝ գույքի տարբեր արժեքները, կանխավճարները, տոկոսադրույքներն ու ժամկետները համեմատելու համար։

Բանկի հաստատումը ինքնաբերաբար չի նշանակում, որ հիպոթեքային վարկը մատչելի է ընտանիքի բյուջեի համար։ Բանկը որոշում է այն գումարը, որը պատրաստ է տրամադրել, իսկ ընտանիքը պետք է որոշի՝ կկարողանա՞ շարունակել վճարումները՝ չհրաժարվելով անհրաժեշտ ծախսերից, չօգտագործելով իր բոլոր խնայողությունները և նոր պարտք չվերցնելով։

Հաճախ տրվող հարցեր

Կարո՞ղ է ոչ ռեզիդենտը հիպոթեքային վարկ ստանալ Հայաստանում

Այո։ Հայաստանի մի քանի բանկեր հիպոթեքային վարկեր են առաջարկում ոչ ռեզիդենտներին և օտարերկրյա քաղաքացիներին։ Հասանելի արժույթները, կանխավճարի չափերը, վարկի առավելագույն գումարները և համավարկառուի նկատմամբ պահանջները կախված են բանկից և ծրագրից։

Կարո՞ղ են ընտանիքի անդամները դառնալ համավարկառուներ

Այո, եթե նրանք համապատասխանում են տարիքի, եկամտի և վարկունակության վերաբերյալ վարկատուի պահանջներին։ Համավարկառուի փաստաթղթերով հաստատված եկամուտը կարող է մեծացնել հաստատված գումարը, սակայն համավարկառուն նաև ստանձնում է վարկի մարման իրավական պատասխանատվությունը։

Կարո՞ղ է գրավադրված գույքը վաճառվել մինչև վարկի ամբողջական մարումը

Այո, սակայն սեփականատիրոջ փոփոխության դեպքում հիպոթեքային վարկն ինքնաբերաբար չի դադարում։ Գործնականում վաճառքը համաձայնեցվում է բանկի հետ այնպես, որ չմարված պարտքը մարվի, ծանրաբեռնվածությունը հանվի կամ պարտավորությունը փոխանցվի համաձայնեցված պայմաններով։

Ի՞նչ է տեղի ունենում, եթե գնահատված արժեքը ցածր է գնման գնից

Բանկերը սովորաբար վարկի առավելագույն գումարը հաշվարկում են գնման գնից և գնահատված արժեքից ավելի ցածրի հիման վրա։ Հետևաբար, ավելի ցածր գնահատված արժեքը սովորաբար պահանջում է ավելի մեծ կանխավճար կամ համաձայնեցված գնման գնի նվազեցում։

Կարո՞ղ է Հայաստանի սահմաններից դուրս ստացված եկամուտը հաշվի առնվել

Այո, որոշ բանկեր հաշվի են առնում արտասահմանում ստացված աշխատավարձը, բիզնեսից կամ վարձակալությունից եկամուտը, եթե այն կարող է հաստատվել փաստաթղթերով։ Որպես ապացույց կարող են պահանջվել աշխատանքի վերաբերյալ փաստաթղթեր, հարկային փաստաթղթեր և բանկային քաղվածքներ։

Որքա՞ն ժամանակ է սովորաբար վավեր հիպոթեքային վարկի հաստատումը

Հայաստանի օրենսդրությունը նման հաստատման համար միասնական վավերականության ժամկետ չի սահմանում։ Ժամկետը սահմանում է բանկը, իսկ դրա ավարտից հետո կարող են պահանջվել եկամտի, վարկային պարտավորությունների կամ գույքի վերաբերյալ թարմացված փաստաթղթեր, ինչպես նաև դիմումի նոր գնահատում։

Եզրակացություն

Հայաստանում 2026 թվականին լավագույն հիպոթեքային վարկն ընտրելու համար վարկառուները կարող են AFM.am-ի միջոցով համեմատել գույքի նույն արժեքով, վարկի նույն գումարով, նույն կանխավճարով, արժույթով և մարման ժամկետով համանման առաջարկները։ Փաստացի տարեկան տոկոսադրույքը, ամսական վճարը և վճարման ենթակա ընդհանուր գումարը պետք է դիտարկել գնահատման, ապահովագրության, նոտարական ծառայությունների, գրանցման և այլ պարտադիր ծախսերի հետ միասին։ Լավագույն հիպոթեքային վարկը պարտադիր չէ, որ ունենա գովազդվող ամենացածր տոկոսադրույքը կամ ամսական վճարը։ Այն պետք է ունենա ամենացածր ընդհանուր արժեքը և վարկառուի համար ամենահարմար պայմանները։

Հիփոթեքի մատչելիությունը պետք է գնահատել բանկի հաստատած գումարից անկախ։ Ամսական վճարը կատարելուց հետո պետք է բավականաչափ եկամուտ մնա գործող պարտքերը մարելու, ընտանեկան և գույքի հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերը հոգալու, ֆինանսական պահուստ ձևավորելու և եկամտի կամ ծախսերի ակնկալվող փոփոխությունները հաշվի առնելու համար։ AFM.am-ի հիպոթեքային հաշվիչը կարելի է օգտագործել՝ համեմատելու, թե տարբեր տոկոսադրույքները, ժամկետներն ու կանխավճարներն ինչպես են ազդում վճարի չափի և ընդհանուր գերավճարի վրա։

Պայմանագիրը ստորագրելուց առաջ վարկառուները պետք է հաստատեն՝ տոկոսադրույքը ֆիքսվա՞ծ է, թե՞ լողացող, ուսումնասիրեն վաղաժամկետ մարման պայմաններն ու ուշացած վճարումների հետևանքները, ինչպես նաև ստուգեն գույքի սեփականության իրավունքի պատմությունը, իրավական կարգավիճակը, գնահատումը և շինարարական փաստաթղթերը։ Պետական աջակցության իրավունքը նույնպես պետք է հաստատել պատասխանատու պետական մարմնի և բանկի հետ։

Աղբյուրներ

Հիփոթեքային առաջարկների և բանկերի պայմանների վերաբերյալ տեղեկությունները հիմնված են AFM.am-ի տվյալների և Հայաստանի բանկերի պաշտոնական էջերի վրա։ Իրավական տեղեկությունները պատրաստվել են ՀՀ «Բնակարանային հիպոտեկային կրեդիտավորման մասին» օրենքի, ՀՀ «Սպառողական կրեդիտավորման մասին» օրենքի, ՀՀ «Արժութային կարգավորման և արժութային վերահսկողության մասին» օրենքի, Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքի, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի, ՀՀ «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» օրենքի և Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի նորմատիվ իրավական ակտերի հիման վրա։ Եկամտային հարկի վերադարձին և պետական աջակցության ծրագրերին վերաբերող բաժիններում օգտագործվել են Պետական եկամուտների կոմիտեի պաշտոնական պարզաբանումներն ու Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշումները։ Գույքի գրանցման վերաբերյալ տեղեկությունները հիմնված են Կադաստրի կոմիտեի նյութերի, իսկ վարկային զեկույցների վերաբերյալ տեղեկությունները՝ ACRA Credit Reporting-ի տվյալների վրա։ Հիփոթեքային առաջարկների և պետական ծրագրերի վերաբերյալ տեղեկությունները ստուգվել են 2026 թվականի օգոստոսի 1-ի դրությամբ։

Տեղեկությունները ստուգվել են՝ 2026 թվականի օգոստոսի 1-ին։