Հայաստանի պետական պարտատոմսեր։ Ինչպե՞ս գնել և ի՞նչ եկամտաբերություն կարելի է ստանալ

Հրապարակման ամսաթիվ: 29.08.2026 12:00
958
Հայաստանի պետական պարտատոմսեր։ Ինչպե՞ս գնել և ի՞նչ եկամտաբերություն կարելի է ստանալ

Հայաստանում պետական պարտատոմսեր կարելի է գնել կա՛մ անմիջապես Ֆինանսների նախարարությունից՝ Treasury Direct-ի միջոցով, կա՛մ երկրորդային շուկայում՝ բանկի կամ բրոքերի միջոցով։ Եկամտաբերությունը կախված է պարտատոմսի արժեկտրոնային տոկոսադրույքից, գնման գնից, մարման ժամկետից, կուտակված տոկոսային եկամտից և գործարքի ծախսերից։ Այս հոդվածի համար 2026 թվականի օգոստոսի 9-ին ուսումնասիրված պարտատոմսերի դեպքում Treasury Direct-ում արժեկտրոնային տոկոսադրույքները կազմում էին 8.0%-ից 9.0%։ Հաշվի առնելով գնման ճշգրիտ գումարները, վճարային միջնորդավճարները և նախատեսված դրամական հոսքերը՝ AFM-ի հաշվարկած մոտավոր տարեկան եկամտաբերությունը կազմում էր 7.79%-ից 9.23%, եթե պարտատոմսերը պահվեին մինչև մարում։ Ameriabank-ի MyInvest երկրորդային շուկայի հարթակում ցուցադրվող մինչև մարման եկամտաբերությունը կազմում էր 6.78%-ից 8.55%։


Միայն արժեկտրոնային տոկոսադրույքը ցույց չի տալիս ներդրողի փաստացի եկամտաբերությունը։ Երկրորդային շուկայում պարտատոմսը կարող է վաճառվել անվանական արժեքից բարձր կամ ցածր գնով, իսկ վճարվող գումարը կարող է ներառել նաև կուտակված տոկոսային եկամուտ և բրոքերային միջնորդավճար։ Treasury Direct-ի միջոցով բրոքերային միջնորդավճար չի գանձվում, սակայն առցանց վճարման դեպքում գործում է վճարային համակարգի միջնորդավճար։ Այս հոդվածում ցույց ենք տալիս, թե երկու տարբերակով ինչն էր փաստացի հասանելի, որքան պետք է վճարի և որքան կարող է ստանալ ներդրողը, և որ ցուցանիշներն է պետք ստուգել մինչև գնումը։


Պետական, բանկային և կորպորատիվ պարտատոմսերի համար հաշիվ բացելու և գնման ամբողջական գործընթացը ներկայացված է մեր «Ինչպես գնել պարտատոմսեր Հայաստանում․ քայլ առ քայլ ուղեցույց» հոդվածում։


Ինչ եկամտաբերություն կարելի է ստանալ Հայաստանի պետական պարտատոմսերից


Պետական պարտատոմսերի համար մեկ միասնական տոկոսադրույք չկա։ Treasury Direct-ը մանրածախ ներդրողներին հնարավորություն է տալիս գնել պետության կողմից անմիջապես վաճառվող պետական խնայողական արժեկտրոնային պարտատոմսեր։ Երկրորդային շուկայում հասանելի են արդեն թողարկված պետական պարտատոմսեր, որոնց գներն ու եկամտաբերությունը փոխվում են։


Treasury Direct-ի միջոցով հասանելի պետական պարտատոմսեր


2026 թվականի օգոստոսի 9-ին Treasury Direct-ում գնման համար հասանելի էր չորս խնայողական արժեկտրոնային պարտատոմս՝ 8.0%-ից 9.0% արժեկտրոնային տոկոսադրույքներով։



ԿոդԱրժեկտրոնԹողարկման ամսաթիվՄարման ամսաթիվՀասանելի ծավալ
AMGS020422758.00%04.08.202604.02.2027960,886,000 դրամ
AMGS040482708.40%04.08.202604.08.2027970,720,000 դրամ
AMGS080482848.60%04.08.202604.08.20281,000,000,000 դրամ
AMGS120482969.00%04.08.202604.08.2029678,836,000 դրամ



Սրանք արժեկտրոնային տոկոսադրույքներ են և պարտադիր չէ, որ հավասար լինեն ներդրողի ճշգրիտ տարեկան եկամտաբերությանը։ Treasury Direct-ը գնման գումարը հաշվարկում է՝ ելնելով գնման ամսաթվից։ Այդ պատճառով 100,000 դրամ անվանական արժեքով պարտատոմսի համար գնորդը կարող է վճարել 100,000 դրամից մի փոքր ավելի։ Առցանց գնումների դեպքում վճարային համակարգի միջնորդավճարը կազմում է գործարքի գումարի 0.15%-ը, բայց ոչ ավելի, քան 400 դրամ։ Սա վճարային միջնորդավճար է, ոչ թե Treasury Direct-ի բրոքերային միջնորդավճար։


Որքան եք փաստացի վճարում և ստանում Treasury Direct-ի միջոցով


Մենք 2026 թվականի օգոստոսի 9-ին Treasury Direct-ի հաշվիչով յուրաքանչյուր թողարկման համար հաշվարկել ենք 100,000 դրամ անվանական արժեքով ներդրումը։ Հարթակը ցույց է տվել 100,130-ից 100,147 դրամ գնման գումար և 150 դրամ վճարային միջնորդավճար։



ԿոդԸնդհանուր վճարված 09.08.2026Մեկ վճարման արժեկտրոնԱրժեկտրոնային վճարումների քանակԸնդհանուր արժեկտրոններՄայր գումարը մարման պահինAFM-ի հաշվարկած մոտավոր տարեկան եկամտաբերություն
AMGS02042275100,280 դրամ2,000 դրամ՝ եռամսյակային24,000 դրամ100,000 դրամ7.79%
AMGS04048270100,287 դրամ2,100 դրամ՝ եռամսյակային48,400 դրամ100,000 դրամ8.47%
AMGS08048284100,290 դրամ2,150 դրամ՝ եռամսյակային817,200 դրամ100,000 դրամ8.77%
AMGS12048296100,297 դրամ2,250 դրամ՝ եռամսյակային1227,000 դրամ100,000 դրամ9.23%



Նույն 100,000 դրամ անվանական ներդրման դեպքում չորս պարտատոմսերը ունեն տարբեր վճարումների ժամանակացույց և դրամական արդյունք։ AMGS02042275-ի համար ընդհանուր վճարումը կազմում է 100,280 դրամ, իսկ ընդհանուր մուտքերը՝ 104,000 դրամ։ Այսպիսով, անվանական դրամական շահույթը կազմում է 3,720 դրամ, իսկ AFM-ի հաշվարկած տարեկան եկամտաբերությունը՝ 7.79%։


AMGS04048270-ի համար անհրաժեշտ է վճարել 100,287 դրամ։ Պարտատոմսը վճարում է չորս արժեկտրոն՝ յուրաքանչյուրը 2,100 դրամ, և ընդհանուր վերադարձը կազմում է 108,400 դրամ։ Անվանական դրամական շահույթը 8,113 դրամ է, իսկ մոտավոր տարեկան եկամտաբերությունը՝ 8.47%։


AMGS08048284-ի համար անհրաժեշտ է վճարել 100,290 դրամ։ Այն վճարում է ութ եռամսյակային արժեկտրոն՝ յուրաքանչյուրը 2,150 դրամ, և ընդհանուր վերադարձը կազմում է 117,200 դրամ։ Անվանական դրամական շահույթը 16,910 դրամ է, իսկ մոտավոր տարեկան եկամտաբերությունը՝ 8.77%։


AMGS12048296-ի համար անհրաժեշտ է 100,297 վճարել դրամ։ Այն վճարում է տասներկու եռամսյակային արժեկտրոն՝ յուրաքանչյուրը 2,250 դրամ, և ընդհանուր վերադարձը կազմում է 127,000 դրամ։ Անվանական դրամական շահույթը 26,703 դրամ է, իսկ մոտավոր տարեկան եկամտաբերությունը՝ 9.23%։


Տարեկան եկամտաբերության այս ցուցանիշները AFM-ի հաշվարկներն են՝ հիմնված 2026 թվականի օգոստոսի 9-ի գնման դրամական արտահոսքի և նախատեսված արժեկտրոնային ու մայր գումարի մուտքերի վրա։ Դրանք պաշտոնապես հրապարակված եկամտաբերության ցուցանիշներ չեն։


Երկրորդային շուկայում հասանելի պետական պարտատոմսեր


Պետական պարտատոմսերը թողարկումից հետո կարելի է գնել նաև բանկի կամ բրոքերի միջոցով։ Այս հոդվածի համար մենք 2026 թվականի օգոստոսի 9-ին ստուգել ենք Ameriabank-ի MyInvest հարթակում հասանելի պետական պարտատոմսերը։



ԿոդԱրժեկտրոնԹողարկման ամսաթիվՄարման ամսաթիվՄինչև մարման եկամտաբերությունԱռաջարկի գին
GB1133A9.60%29.10.202229.10.20337.82%109.6
GB1135A9.00%14.01.202529.10.20358.00%106.4
GB3150A9.75%29.10.201929.10.20508.55%108.4
GN362748.40%29.04.202429.04.20276.78%101.1
GN362848.40%29.04.202529.04.20286.97%102.3
GN602948.60%29.04.202429.04.20297.15%103.5



Օրինակ՝ 109.6 գնանշումը չի նշանակում, որ ամբողջ ներդրումն արժե 109.6 դրամ։ MyInvest-ի այս գնանշումներում առաջարկի գինը ներկայացվում է որպես անվանական արժեքի տոկոս, այլ ոչ թե որպես պատվերի համար անհրաժեշտ ընդհանուր գումար։ Փաստացի գնման գումարը որոշվում է նաև նվազագույն քանակով։


Ինչ են նշանակում առաջարկի գինը, կուտակված տոկոսային եկամուտը և նվազագույն գումարը


Հաջորդ աղյուսակում ներկայացված է, թե ինչ էր ցույց տալիս MyInvest-ը, երբ յուրաքանչյուր պարտատոմսի համար մուտքագրվում էր թույլատրելի նվազագույն քանակը։



ԿոդՆվազագույն քանակԸնդհանուր գումարՊարտատոմսերի արժեք՝ առանց կուտակված տոկոսային եկամտիՄիջնորդավճարԿուտակված տոկոսային եկամուտ
GB1133A1,000113,349.3 դրամ109,647.7 դրամ1,000.0 դրամ2,701.6 դրամ
GB1135A100,00010,907,048.7 դրամ10,642,328.1 դրամ11,440.6 դրամ253,280.0 դրամ
GB3150A1,000118,753.4 դրամ115,009.5 դրամ1,000.0 դրամ2,743.9 դրամ
GN36274100,00010,357,714.5 դրամ10,110,460.6 դրամ10,863.9 դրամ236,390.0 դրամ
GN3628410011,462.3 դրամ10,225.9 դրամ1,000.0 դրամ236.4 դրամ
GN60294100,00010,602,988.0 դրամ10,349,846.1 դրամ11,121.9 դրամ242,020.0 դրամ



Ներդրողի դրամական միջոցների տեսանկյունից կարևոր ցուցանիշը ընդհանուր գումարն է։ Այն ներառում է պարտատոմսերի արժեքը՝ առանց կուտակված տոկոսային եկամտի, կուտակված արժեկտրոնային եկամուտը և բրոքերային միջնորդավճարը։


GB1133A-ի դեպքում 1,000 նվազագույն քանակը տվել է 109,647.7 դրամ արժեք՝ առանց կուտակված տոկոսային եկամտի։ MyInvest-ը դրան ավելացրել է 2,701.6 դրամ կուտակված տոկոսային եկամուտ և 1,000 դրամ միջնորդավճար, ինչի արդյունքում ընդհանուր գումարը կազմել է 113,349.3 դրամ։


Նվազագույն քանակը կարող է ավելի մեծ նշանակություն ունենալ, քան գնանշված գինը։ GN36284-ի նվազագույն քանակը 100 էր, իսկ պարտատոմսերի արժեքը՝ առանց կուտակված տոկոսային եկամտի, 10,225.9 դրամ։ Սակայն 1,000 դրամ նվազագույն միջնորդավճարը նման փոքր գործարքի համեմատ մեծ է։ Մի քանի այլ թողարկումների դեպքում պահանջվում էր 100,000 նվազագույն քանակ, ինչի պատճառով փաստացի գնման գումարը գերազանցում էր 10 մլն դրամը։ Միշտ ստուգեք վերջնական ընդհանուր գումարը, ոչ միայն գնանշված գինը։


Արժեկտրոնային տոկոսադրույք և մինչև մարման եկամտաբերություն․ որ ցուցանիշը համեմատել


Երկրորդային շուկայում գնված և մինչև մարում պահվող պարտատոմսի դեպքում մինչև մարման եկամտաբերությունը՝ YTM-ը, ավելի օգտակար ցուցանիշ է, քան արժեկտրոնային տոկոսադրույքը։ Արժեկտրոնը հաշվարկվում է անվանական արժեքի հիման վրա։ YTM-ը հաշվի է առնում նաև այսօր վճարված գինը և մարման պահին վերադարձվող անվանական գումարը։


GB1133A-ի արժեկտրոնը 9.60% էր, սակայն 109.6 առաջարկի գնի դեպքում YTM-ը կազմում էր 7.82%։ Ներդրողը վճարում է անվանական արժեքից բարձր գին, ուստի արժեկտրոնային եկամտի մի մասը չեզոքացվում է նրանով, որ մարման պահին պարտատոմսը մարվում է անվանական արժեքով։ Նույն կերպ, GB3150A-ի արժեկտրոնը 9.75% էր, իսկ YTM-ը՝ 8.55%։


Երկրորդային շուկայում պետական պարտատոմսերը համեմատելիս նախ դիտարկեք YTM-ը, ապա հաշվի առեք միջնորդավճարներն ու այլ ծախսերը։ Հարթակում ցուցադրվող YTM-ը կարող է չարտացոլել նվազագույն միջնորդավճարի ազդեցությունը փոքր գործարքի վրա։ Եթե պարտատոմսը վաճառեք մինչև մարումը, փաստացի եկամտաբերությունը կախված կլինի վաճառքի գնից, ոչ թե սկզբնական YTM-ից։


Ինչպես գնել Հայաստանի պետական պարտատոմսեր


Գործնականում կա երկու տարբերակ՝ Treasury Direct-ը և երկրորդային շուկան։


Գնում Treasury Direct-ի միջոցով


Treasury Direct-ը Ֆինանսների նախարարության մանրածախ համակարգն է՝ պետական պարտատոմսերի ուղղակի գնման համար։ Այն կարող են օգտագործել ինչպես ռեզիդենտ, այնպես էլ ոչ ռեզիդենտ ֆիզիկական անձինք։ Հիմնական գործընթացը հետևյալն է․ գրանցվել և անցնել նույնականացում, ակտիվացնել հաշիվը, ընտրել հասանելի պարտատոմս, հաշվիչով ստուգել գնման ճշգրիտ գումարն ու դրամական հոսքերի ժամանակացույցը և վճարել պետական էլեկտրոնային վճարումների համակարգի միջոցով։


Treasury Direct-ը բրոքերային միջնորդավճար չի գանձում։ Առցանց գնումների դեպքում վճարային համակարգի միջնորդավճարը կազմում է գործարքի գումարի 0.15%-ը, բայց ոչ ավելի, քան 400 դրամ։


Գնում երկրորդային շուկայում՝ բանկի կամ բրոքերի միջոցով


Երկրորդային շուկայում գնում կատարելու համար անհրաժեշտ է բանկ կամ լիցենզավորված ներդրումային ընկերություն, որը բրոքերային հասանելիություն է տրամադրում Հայաստանի պետական արժեթղթերին։ Պետք է բացել բրոքերային և արժեթղթերի հաշիվ, համալրել այն, ընտրել պարտատոմսը և տեղադրել պատվերը։


Մինչև հաստատելը ստուգեք քանակը, առաջարկի գինը, պարտատոմսերի արժեքը՝ առանց կուտակված տոկոսային եկամտի, կուտակված տոկոսային եկամուտը, միջնորդավճարը և վերջնական ընդհանուր գումարը։ Մի ենթադրեք, որ AMX-ում տեսանելի յուրաքանչյուր պետական պարտատոմս հասանելի կլինի ձեր բրոքերի հավելվածում։ Գործիքների ցանկը և պատվերի նվազագույն չափերը կարող են տարբեր լինել ըստ մատակարարի։


Ինչպես համեմատել Հայաստանի պետական պարտատոմսերը


Մինչև մարման եկամտաբերություն


Երկրորդային շուկայի պարտատոմսերի դեպքում նախ համեմատեք YTM-ը և համեմատությունը կատարեք նույն ամսաթվի դրությամբ, քանի որ շուկայական եկամտաբերությունը փոխվում է։ Treasury Direct-ի խնայողական պարտատոմսերի դեպքում համեմատեք ամբողջ դրամական հոսքերի ժամանակացույցը՝ գնման ընդհանուր արժեքը բոլոր արժեկտրոնների և մայր գումարի մարման դիմաց։


Մարման ժամկետ և տոկոսադրույքի ռիսկ


Ավելի երկար մարման ժամկետ ունեցող պարտատոմսերը սովորաբար ավելի զգայուն են տոկոսադրույքների փոփոխությունների նկատմամբ։ Եթե գնման պահից հետո շուկայական եկամտաբերությունը բարձրանա, երկրորդային շուկայում պարտատոմսի գինը կարող է նվազել։ Եթե նախատեսում եք պահել պարտատոմսը մինչև մարում, կարճաժամկետ գների փոփոխությունները ավելի քիչ նշանակություն ունեն, սակայն ձեր գումարը ավելի երկար ժամանակ կմնա ներդրված։


Այդ պատճառով 2050 թվականին մարվող պարտատոմսը և 2027 թվականին մարվող պարտատոմսը չպետք է համեմատել միայն YTM-ով։ Ընտրեք մարման ժամկետ՝ հաշվի առնելով, թե երբ կարող են ձեզ անհրաժեշտ լինել այդ միջոցները։


Գնման ընդհանուր արժեք, միջնորդավճարներ և կուտակված տոկոսային եկամուտ


Երկրորդային շուկայում գնման դեպքում՝


Վճարվող ընդհանուր գումար = պարտատոմսերի արժեքը՝ առանց կուտակված տոկոսային եկամտի + կուտակված տոկոսային եկամուտ + բրոքերային միջնորդավճար։


Կուտակված տոկոսային եկամուտը փոխհատուցում է վաճառողին նախորդ արժեկտրոնային վճարման ամսաթվից ի վեր կուտակված տոկոսի համար։ Գնորդը, որպես կանոն, ամբողջությամբ ստանում է հաջորդ արժեկտրոնային վճարումը։ Միջնորդավճարը այլ բնույթի ծախս է․ այն գործարքի ծախս է և ուղղակիորեն նվազեցնում է զուտ եկամտաբերությունը։


Նվազագույն ներդրման գումար


Պարտատոմս ընտրելուց առաջ ստուգեք բրոքերի կողմից սահմանված նվազագույն քանակը։ MyInvest-ի մեր ստուգման պահին նվազագույն քանակները տատանվում էին 100-ից 100,000 միավորի սահմաններում, իսկ նվազագույն ընդհանուր գնման գումարները՝ 11,462.3 դրամից մինչև ավելի քան 10.9 մլն դրամ։


Հարթակի սահմանած նվազագույն քանակը չի նշանակում, որ հենց պարտատոմսն ունի բարձր անվանական արժեք։ Եթե նվազագույն գումարը չափազանց մեծ է, ստուգեք մեկ այլ թողարկում կամ մեկ այլ լիցենզավորված մատակարար։


Իրացվելիություն և վաճառք մինչև մարում


Շրջանառվող պետական պարտատոմսերը կարելի է վաճառել մինչև մարումը, եթե կա գնորդ, սակայն վաճառքի գինը երաշխավորված չէ։ Եթե հնարավոր է, որ ստիպված լինեք ավելի վաղ դուրս գալ ներդրումից, ստուգեք գնման և վաճառքի գները, ինչպես նաև առևտրային ակտիվությունը։


Treasury Direct-ի խնայողական արժեկտրոնային պարտատոմսերը գործում են այլ կերպ։ Ֆինանսների նախարարությունը նշում է, որ դրանք չեն կարող ազատ փոխանցվել վաճառքի, նվիրատվության կամ գրավադրման միջոցով։ Թողարկողը կարող է սահմանել հետգնման ամսաթվեր, երբ պարտատոմսի սեփականատերը կարող է վերադարձնել պարտատոմսը։ Դրանք չպետք է նույնացվեն բրոքերի միջոցով պահվող շրջանառվող պարտատոմսերի հետ։


Treasury Direct թե երկրորդային շուկա․ որ տարբերակն է ավելի լավ



ՀատկանիշTreasury DirectԵրկրորդային շուկա
ՀասանելիությունԱնմիջապես Ֆինանսների նախարարությունիցԲանկի կամ բրոքերի միջոցով
Հասանելի պարտատոմսերՆերկայում առաջարկվող մանրածախ խնայողական արժեկտրոնային պարտատոմսերԱրդեն թողարկված շրջանառվող պետական պարտատոմսեր, որոնք առաջարկում է մատակարարը
Եկամտաբերության հիմնական ցուցանիշԱրժեկտրոն + դրամական հոսքերի ճշգրիտ ժամանակացույցYTM՝ ընթացիկ շուկայական գնով
Գործարքի ծախսերԲրոքերային միջնորդավճար չկա, առցանց վճարման միջնորդավճար՝ 0.15%, առավելագույնը 400 դրամԲրոքերային միջնորդավճար, կուտակված տոկոսային եկամուտը ներառվում է վճարվող գումարում
Նվազագույն պատվերԿախված է թողարկումից և հաշվիչիցՄատակարարի կողմից սահմանված նվազագույն քանակ
Դուրս գալ մինչև մարումԽնայողական պարտատոմսերի համար թողարկողի հետգնման ամսաթվերՎաճառք շուկայական գնով, եթե կա գնորդ
ՀաշիվTreasury Direct ներդրողի հաշիվԲրոքերային + արժեթղթերի հաշիվ



Treasury Direct-ը ավելի պարզ տարբերակ է, եթե ցանկանում եք գնել Ֆինանսների նախարարության տվյալ պահին առաջարկվող մանրածախ պարտատոմսերից մեկը և պատրաստ եք հետևել դրա վճարումների ժամանակացույցին։ Համակարգը ցույց է տալիս ճշգրիտ արժեկտրոնային վճարումները և մայր գումարի մարումը, իսկ բրոքերային միջնորդավճար չի գանձվում։


Երկրորդային շուկան առաջարկում է ավելի լայն ընտրություն՝ տարբեր մարման ժամկետներով և արդեն թողարկված պարտատոմսերով։ Սակայն այստեղ պետք է հաշվի առնել շուկայական գինը, կուտակված տոկոսային եկամուտը, բրոքերային միջնորդավճարը, նվազագույն քանակը և վաճառքի գնի ռիսկը։ Համեմատեք փաստացի վճարվող գումարը և եկամտաբերությունը՝ ելնելով ձեր նախատեսվող դուրս գալու ամսաթվից։


Հայաստանի պետական պարտատոմսերում ներդրումների ռիսկերը


Պետական պարտատոմսերը Հայաստանի Հանրապետության պարտավորություններն են և սովորաբար ունեն ավելի ցածր թողարկողի ռիսկ, քան մասնավոր ընկերությունների պարտատոմսերը, սակայն դրանք ռիսկերից զերծ չեն։


Հիմնական գործնական ռիսկերն են տոկոսադրույքի ռիսկը, գնաճը և իրացվելիությունը։ Շրջանառվող պարտատոմսի գինը կարող է նվազել, եթե շուկայական եկամտաբերությունը բարձրանա, հատկապես երկար մարման ժամկետի դեպքում։ Ֆիքսված արժեկտրոնային եկամուտը կարող է նաև կորցնել գնողունակությունը, եթե գնաճը բարձրանա։ Եթե անհրաժեշտ լինի պարտատոմսը վաճառել մինչև մարումը, հասանելի շուկայական գինը կարող է ցածր լինել ձեր գնման գնից։


Հարթակի պայմաններն էլ նշանակություն ունեն։ Պարտատոմսը կարող է ցուցակված լինել AMX-ում՝ Հայաստանի ֆոնդային բորսայում, բայց հասանելի չլինել կոնկրետ բրոքերի միջոցով։ Բրոքերը կարող է նաև սահմանել նվազագույն քանակ, որը գործարքը դարձնում է ոչ գործնական։


Հաճախ տրվող հարցեր


Հայաստանի պետական պարտատոմսերից ստացվող եկամուտը հարկվո՞ւմ է


Ոչ։ Ֆինանսների նախարարության և AMX-ի տվյալներով՝ Հայաստանի պետական պարտատոմսերից ռեզիդենտ և ոչ ռեզիդենտ ֆիզիկական անձանց ստացվող եկամուտն ազատված է հարկումից։ Բրոքերային և վճարային միջնորդավճարները առանձին ծախսեր են, ոչ թե հարկեր։


Կարելի՞ է պետական պարտատոմսը վաճառել մինչև մարումը


Այո։ Շրջանառվող պետական պարտատոմսերը կարելի է վաճառել երկրորդային շուկայում, եթե կա պահանջարկ։ Treasury Direct-ի խնայողական արժեկտրոնային պարտատոմսերի համար գործում են թողարկողի առանձին հետգնման կանոններ, և դրանք նույն կերպ ազատ շրջանառվող չեն։


Ինչո՞ւ կարող է ավելի բարձր արժեկտրոն ունեցող պարտատոմսն ունենալ ավելի ցածր եկամտաբերություն


Որովհետև ներդրողը կարող է այն գնել անվանական արժեքից բարձր գնով։ 9.6% արժեկտրոնով և 100-ից բարձր գնով գնված պարտատոմսի YTM-ը կարող է լինել 9.6%-ից ցածր, քանի որ մարման պահին վերադարձը կատարվում է անվանական արժեքով։


Ինչո՞ւ է նվազագույն գնման գումարը տարբեր պարտատոմսերի համար տարբեր


Նվազագույն պահանջները կարող են կախված լինել թողարկումից, առևտրային լոտից և բրոքերի հարթակի կանոններից։ MyInvest-ի մեր ստուգման ժամանակ նվազագույն քանակները տատանվում էին 100-ից 100,000 միավորի սահմաններում։


Հայաստանի պետական պարտատոմսերը համարվո՞ւմ են անվտանգ


Այո։ Դրանց գծով պարտավորությունները կրում է Հայաստանի Հանրապետությունը, և դրանք սովորաբար ունեն ավելի ցածր թողարկողի ռիսկ, քան մասնավոր ընկերությունների պարտատոմսերը։ Սակայն շարունակում են գոյություն ունենալ շուկայական գնի, գնաճի և իրացվելիության ռիսկերը։


Կարո՞ղ են ոչ ռեզիդենտները գնել Հայաստանի պետական պարտատոմսեր


Այո։ Ֆինանսների նախարարությունը նշում է, որ օտարերկրյա քաղաքացիները կարող են Treasury Direct-ի միջոցով գնել պետական գանձապետական արժեթղթեր՝ գրանցման և նույնականացման պահանջները պահպանելու դեպքում։


Պետական պարտատոմսեր գնելու համար բրոքերային հաշիվ պե՞տք է


Treasury Direct-ի միջոցով ուղղակիորեն գնվող համապատասխան պարտատոմսերի համար՝ ոչ։ Բանկի կամ ներդրումային ընկերության միջոցով երկրորդային շուկայում գնում կատարելու համար անհրաժեշտ է բրոքերային կամ ներդրումային հաշիվ։


Որքա՞ն է պետական պարտատոմսերում ներդրման նվազագույն գումարը


Բոլոր պարտատոմսերի և հարթակների համար մեկ ընդհանուր նվազագույն գումար չկա։ Treasury Direct-ը յուրաքանչյուր հասանելի թողարկման համար հաշվարկում է գումարը, իսկ բրոքերները կարող են սահմանել թողարկմանը հատուկ նվազագույն քանակներ։


Որքա՞ն հաճախ են վճարվում արժեկտրոնները


Դա կախված է թողարկումից։ 2026 թվականի օգոստոսի 9-ին ուսումնասիրված Treasury Direct-ի չորս պարտատոմսերը արժեկտրոններ էին վճարում եռամսյակային հաճախականությամբ։ Խնայողական արժեկտրոնային պարտատոմսերը կարող են ունենալ նաև կիսամյակային կամ տարեկան վճարման ժամանակացույց։


Ի՞նչ է տեղի ունենում պետական պարտատոմսի մարման ժամկետին


Պետությունը մարում է պարտատոմսի անվանական մայր գումարը և վճարում թողարկման պայմաններով նախատեսված վերջնական արժեկտրոնը՝ այն հաշվի միջոցով, որտեղ հաշվառվում է պարտատոմսը։


Կարո՞ղ է պետական պարտատոմսի շուկայական գինը նվազել գնումից հետո


Այո։ Երկրորդային շուկայի գները փոխվում են տոկոսադրույքներից, պահանջարկից և մինչև մարում մնացած ժամկետից կախված։ Ավելի ցածր շուկայական գինը առավել կարևոր է, եթե անհրաժեշտ լինի պարտատոմսը վաճառել մինչև մարումը։


Եզրակացություն


2026 թվականի օգոստոսի 9-ին Treasury Direct-ն առաջարկում էր չորս մանրածախ խնայողական արժեկտրոնային պարտատոմս՝ 8.0%-ից 9.0% արժեկտրոններով և 2027 թվականի փետրվարից մինչև 2029 թվականի օգոստոս մարման ժամկետներով։ MyInvest-ում երկրորդային շուկայի պետական պարտատոմսերի YTM-ը կազմում էր 6.78%-ից 8.55%, սակայն նվազագույն գնման գումարները էապես տարբերվում էին նվազագույն քանակների, կուտակված տոկոսային եկամտի և միջնորդավճարների պատճառով։


Պետական պարտատոմսերը մի դասակարգեք միայն արժեկտրոնի հիման վրա։ Treasury Direct-ի դեպքում համեմատեք ընդհանուր վճարվող գումարը արժեկտրոնային ամբողջ ժամանակացույցի և մայր գումարի մարման հետ։ Երկրորդային շուկայի պարտատոմսերի դեպքում համեմատեք YTM-ը, պատվերի վերջնական արժեքը, մարման ժամկետը, նվազագույն քանակը և այն գինը, որով կարող եք վաճառել պարտատոմսը, եթե անհրաժեշտ լինի ավելի վաղ դուրս գալ ներդրումից։


Աղբյուրներ


Հայաստանի պետական պարտատոմսերի թողարկումների, Treasury Direct-ի պայմանների, արժեկտրոնային վճարումների ժամանակացույցերի, հետգնման կանոնների և գործարքների պայմանների վերաբերյալ տեղեկատվությունը հիմնված է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարության և Treasury Direct հարթակի պաշտոնական նյութերի վրա։ Երկրորդային շուկայում պետական պարտատոմսերի, շուկայական գնանշումների և առևտրի պայմանների վերաբերյալ տեղեկատվությունը հիմնված է Հայաստանի ֆոնդային բորսայի (AMX) և Ameriabank-ի MyInvest հարթակի տվյալների վրա։ Հարկային տեղեկատվությունը հիմնված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքի և Ֆինանսների նախարարության ու AMX-ի հրապարակած պաշտոնական նյութերի վրա։ Արժեթղթերի շուկայի կարգավորման և ներդրումային ծառայություններ մատուցողների վերաբերյալ ընդհանուր տեղեկատվությունը նույնպես հիմնված է Հայաստանի Հանրապետության «Արժեթղթերի շուկայի մասին» օրենքի և Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կարգավորող նյութերի վրա։


Տեղեկատվությունը ստուգվել է՝ 2026 թվականի օգոստոսի 9-ին։