Վարկեր

Վարկերը Հայաստանում ամենատարածված ֆինանսական գործիքներից են առօրյա և ավելի խոշոր խնդիրների լուծման համար՝ սկսած տեխնիկա գնելուց և վերանորոգելուց մինչև ավտոմեքենա կամ բնակարան ձեռք բերելը: Բանկերն առաջարկում են տասնյակ ծրագրեր տարբեր պայմաններով, տոկոսադրույքներով և պահանջներով, ուստի կարևոր է համեմատել դրանք միմյանց հետ՝ ավել չվճարելու համար:

Այս նյութում կպարզեք, թե ինչ վարկեր կան Հայաստանում, որքան են դրանք իրականում արժենում վարկառուի համար, ինչին ուշադրություն դարձնել ընտրություն կատարելիս և ինչպես ձևակերպել վարկն առանց ավելորդ ռիսկերի:

Այսօր բանկերն առաջարկում են վարկերի մի քանի հիմնական տեսակներ: Դրանցից յուրաքանչյուրը համապատասխանում է տարբեր նպատակների և ֆինանսական կարգավիճակների:

• Սպառողական վարկեր

  Ամենատարածված ձևաչափն է: Հարմար է ցանկացած նպատակի՝ վերանորոգում, տեխնիկայի գնում, բուժում, ճանապարհորդություն:

  Հիմնական առանձնահատկությունները.

  • առանց գրավի կամ նվազագույն ապահովվածությամբ,

  • ժամկետը սովորաբար 6 ամսից մինչև 5 տարի,

  • գումարը՝ մի քանի հարյուր հազարից մինչև մի քանի միլիոն դրամ,

  • տոկոսադրույքն ավելի բարձր է, քան հիփոթեքային և ավտովարկերի դեպքում:

  Սպառողական վարկի առավելությունը ձևակերպման արագությունն ու պարզությունն է: Թերությունը՝ երբեմն ավելի մեծ հավելավճարը բարձր տոկոսադրույքի, գրավի բացակայության և վարկի ավելի կարճ ժամկետի պատճառով, որի դեպքում տոկոսներն ավելի զգալի են լինում:

• Հիփոթեքային վարկեր

  Օգտագործվում են բնակարանի, տան գնման կամ բնակելի տան կառուցման համար:

  Հիփոթեքի առանձնահատկությունները.

  • ամենաերկար ժամկետը՝ մինչև 20-ից 30 տարի,

  • բոլոր վարկերից ամենացածր տոկոսադրույքն ունի,

  • հիմնականում կա պարտադիր կանխավճար,

  • ներկայացվում են խիստ պահանջներ եկամտի և անշարժ գույքի նկատմամբ:

  Հայաստանում հաճախ հիփոթեքը կարող է ձևակերպվել պետական ծրագրերի աջակցությամբ, ինչը թույլ է տալիս նվազեցնել իրական ֆինանսական բեռը:

• Ավտովարկեր

  Նախատեսված են նոր կամ օգտագործված ավտոմեքենա գնելու համար:

  Հիմնական պարամետրերը.

  • ավտոմեքենան հիմնականում հանդես է գալիս որպես գրավ,

  • ժամկետը՝ մինչև 5-ից 7 տարի,

  • տոկոսադրույքն ավելի ցածր է, քան սպառողական վարկի դեպքում,

  • հնարավոր են սահմանափակումներ՝ կապված մեքենայի տարեթվի հետ:

  Ավտովարկն ավելի շահավետ է, քան սովորական կանխիկ վարկը, եթե նպատակը հենց մեքենա գնելն է:

• Կրեդիտային քարտեր և օվերդրաֆթ

  Սա կարճաժամկետ վարկավորման ձևաչափ է:

  Սա ձեզ համապատասխանում է, եթե.

  • գումարն անհրաժեշտ է լինում պարբերաբար,

  • տեղավորվում եք արտոնյալ ժամանակահատվածի մեջ,

  • ձեզ կարևոր է ունենալ պահուստ՝ չնախատեսված ծախսերի համար:

  Կարևոր է հիշել, որ արտոնյալ ժամանակահատվածի ավարտից հետո կրեդիտային քարտի տոկոսադրույքը սովորաբար ամենաբարձրերից մեկն է լինում:

Վարկ ընտրելիս կարևոր է նայել ոչ միայն տոկոսադրույքին, այլև բոլոր ուղեկցող ծախսերին:

Տոկոսադրույք

Վարկերի տոկոսադրույքը կախված է վարկի տեսակից, ժամկետից, արտարժույթից, վարկային պատմությունից և գրավի առկայությունից:

Եթե կողմնորոշվենք ընդհանուր շուկայական պատկերով, ապա իրավիճակը հետևյալն է՝

• Հիփոթեքային վարկով հնարավոր է ստանալ ամենացածր տոկոսադրույքները, քանի որ վարկը երկարաժամկետ է և ապահովված անշարժ գույքով:
• Ավտովարկերը հիմնականում միջին արժեքն ունեն. տոկոսադրույքն ավելի բարձր է, քան հիփոթեքի դեպքում, սակայն ավելի ցածր, քան սովորական կանխիկ գումարով վարկերի դեպքում:
• Սպառողական վարկեր և կրետդիտային քարտերը հիմնականում ամենաթանկ տարբերակներն են, քանի որ բանկն իր վրա ավելի շատ ռիսկեր է վերցնում:

Միջնորդավճարներ և լրացուցիչ ծախսեր

Բացի տոկոսներից, վարկը կարող է ներառել.

• տրամադրման միանվագ միջնորդավճար,
• սպասարկման ամսական միջնորդավճար,
• պարտադիր ապահովագրություն,
• գրավի գնահատման վճար,
• տույժեր ու տուգանքներ ուշացումների համար:

Հենց այդ պատճառով միշտ կարևոր է կողմնորոշվել փաստացի տոկոսադրույքով, այլ ոչ թե միայն գովազդվող թվով:

Վարկի ճիշտ ընտրությունը ոչ թե նվազագույն տոկոսադրույք գտնելն է, այլ հավելավճարի, ժամկետի և վճարումների հարմարավետության միջև օպտիմալ հավասարակշռությունը գտնելը:

Ինչի՞ն ուշադրություն դարձնել առաջին հերթին

1. Վարկի իրական նպատակը
   Չարժե վերցնել երկարաժամկետ վարկ կարճաժամկետ ծախսերի համար:
2. Ամսական վճարներ
   Օպտիմալ է, եթե վճարը չի գերազանցում եկամտի 30-ից 40%-ը:
3. Ընդհանուր հավելավճար
   Երբեմն ավելի բարձր տոկոսադրույքով, բայց կարճ ժամկետով վարկն ավելի ձեռնտու է:
4. Վաղաժամկետ մարման հնարավորություն
   Ճշտեք՝ արդյոք կան տույժեր և սահմանափակումներ վարկը վաղաժամ մարելու դեպքում:
5. Պայմանների ճկունություն
   Մարման գրաֆիկի փոփոխման հնարավորությամբ վարկը հաճախ ավելի ապահով է լինում:

Հայաստանի բանկերի մեծ մասում վարկի ձևակերպման գործընթացը նման է: Ստորև ներկայացրել ենք այդ գործընթացը քայլ առ քայլ։

1. Ընտրում եք համապատասխան ծրագիրը
   Համեմատեք բանկերի առաջարկներն ըստ հիմնական պարամետրերի:
2. Պատրաստում եք փաստաթղթերը
   Սովորաբար պահանջվում են․
   • անձնագիր կամ նույնականացման քարտ (ID քարտ),
   • եկամուտների մասին տեղեկանք,
   • անհրաժեշտության դեպքում՝ գրավի փաստաթղթեր և այլն:
3. Ներկայացնում եք հայտը
   Կարելի է դիմել առցանց կամ բանկի մասնաճյուղում:
4. Սպասում եք վարկի դիտարկմանը և հաստատմանը
   Դա կարող է տևել մի քանի րոպեից մինչև մի քանի օր:
5. Ստորագրում եք պայմանագիրը և ստանում մգումարը
   Եթե հայտը ներկայացրել եք առցանց, ապա գումարը ստանում եք քարտին կամ հաշվին:

Կարևոր է, որ ուշադիր կարդաք պայմանագիրը, հատկապես տույժերին և վաղաժամկետ մարմանը վերաբերող բաժինները:

Վարկի ճիշտ մարումը լավ վարկային պատմության և գումար խնայելու գրավականն է:

Հիմնական կանոնները մի քանիսն են՝

• վճարումները կատարեք հստակ ժամանակին,
• ստուգեք ձեր հաշվի գանձումները և պարտքի մնացորդը,
• պահպանեք վճարման անդորրագրերը,
• հնարավորության դեպքում մարեք վարկը վաղաժամկետ:

Շատ բանկերում թույլատրվում է վարկի մասնակի և լրիվ վաղաժամկետ մարում, երբ տոկոսները վերահաշվարկվում են, իսկ տույժերը կամ բացակայում են, կամ նվազագույնն են:

Նույնիսկ փոքր լրացուցիչ վճարումները կարող են էապես կրճատել հավելավճարը:

Առավելությունները

• ֆինանսական խնդիրն անմիջապես լուծելու հնարավորություն,
• սեփական միջոցների իրացվելիության պահպանում,
• դրական վարկային պատմության ձևավորում,
• խոշոր գնումների հասանելիություն՝ առանց տևական ժամանակ գումար խնայելու:

Ռիսկերը

• հավելավճար՝ պայմանների սխալ ընտրության դեպքում,
• ֆինանսական բեռ՝ անկայուն եկամուտ ունենալու պայմաններում,
• տույժեր՝ վճարման ուշացման դեպքում,
• պարտքային բեռի ռիսկ՝ մի քանի վարկեր ունենալու դեպքում:

Վարկն օգտակար գործիք է, եթե միայն գիտակցված մոտեցում ցուցաբերեք:

Հայաստանում վարկերը հասանելի են, բազմազան և կարող են լինել շահավետ, եթե ընտրությանը մոտենաք գիտակցաբար: Գլխավորը վարկի նպատակը հասկանալն է, իրական արժեքը գնահատելը, միջնորդավճարները հաշվի առնելը և այնպիսի պայմաններ ընտրելը, որոնք գերծանրաբեռնվածություն չեն ստեղծի ձեր բյուջեի վրա:

Որպեսզի տասնյակ առաջարկների ինքնուրույն վերլուծության վրա ավելորդ ժամանակ չվատնեք, օգտվեք AFM հարթակից: Այստեղ դուք կարող եք համեմատել Հայաստանի բանկերի վարկերը, տեսնել արդիական տոկոսադրույքներն ու պայմանները, ընտրել ձեր եկամտին և նպատակին համապատասխան հարմար տարբերակը, ձևակերպել հայտ՝ առանց հավելավճարի և ավելորդ ռիսկերի:

Ընտրեք շահավետ վարկ AFM-ի օգնությամբ և կայացրեք հստակ և թափանցիկ ֆինանսական որոշումներ: