AFM-ի թիմը վերլուծել է՝ ինչ է փոխվում ֆինանսական համակարգում ըստ ԿԲ-ի հրապարակած հաշվետվության

2026 թ․ մարտի 9-ին Կենտրոնական բանկը հրապարակել է Հայաստանի ֆինանսական համակարգի 2025 թ․ կենսակայունության հաշվետվությունը։ Փաստաթուղթը ներկայացնում է, թե ինչպես են բանկերն ու ֆինանսական կազմակերպությունները Հայաստանում սկսում կիրառել «կայուն ֆինանսների» սկզբունքները և ինչ քայլեր են իրականացվում կլիմայական և սոցիալական ռիսկերը նվազեցնելու համար։

Ի՞նչ է նշանակում «կայուն ֆինանսներ»

Հաշվետվության հիմքում ESG կամ ԲՍԿ սկզբունքներն են՝ բնապահպանական, սոցիալական և կառավարման չափանիշներ, որոնք պետք է ներառվեն ֆինանսական որոշումների ընդունման գործընթացում։

Սա նշանակում է, որ ֆինանսական համակարգը սկսում է հաշվի առնել ոչ միայն եկամտաբերությունը, այլ նաև․

1. շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը
2. սոցիալական պատասխանատվությունը
3. կառավարման թափանցիկությունը

Այս մոտեցումը պետք է նպաստի երկարաժամկետ և կայուն տնտեսական աճին։

Հաշվետվության համաձայն՝ Կենտրոնական բանկն ակտիվորեն աշխատում է այս սկզբունքները ֆինանսական համակարգում ներդնելու ուղղությամբ։

Հիմնական ուղղությունները ներառում են.

1. կլիմայական և ESG ռիսկերի գնահատում և կառավարում
2. կանաչ ֆինանսավորման զարգացում
3. միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների հետ համագործակցություն
4. կայուն ֆինանսական գործիքների զարգացում բանկային համակարգում

Ինչո՞ւ է սա կարևոր տնտեսության համար

ԿԲ-ի գնահատմամբ՝ կայուն ֆինանսների ներդրումը կարող է.

1. ավելացնել միջազգային ներդրողների հետաքրքրությունը Հայաստանի նկատմամբ
2. խթանել «կանաչ» նախագծերի ֆինանսավորումը
3. բարձրացնել ֆինանսական համակարգի կայունությունը երկարաժամկետ հեռանկարում

Բացի այդ, արդեն իրականացվում են ծրագրեր միջազգային գործընկերների հետ՝ ներառյալ Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը (EBRD), Համաշխարհային բանկը և այլ կազմակերպություններ, որոնք աջակցում են կայուն ֆինանսների զարգացմանը Հայաստանում։

Ի՞նչ է սա նշանակում քաղաքացիների և բիզնեսի համար

Ֆինանսական համակարգում աստիճանաբար կհայտնվեն նոր «կանաչ» և կայուն ֆինանսական պրոդուկտներ՝ օրինակ՝

1. էներգաարդյունավետ նախագծերին տրամադրվող վարկեր
2. կայուն զարգացման նպատակներին ուղղված ֆինանսավորում
3. ESG չափանիշներին համապատասխան ներդրումային գործիքներ

Այս ուղղությունն առաջիկա տարիներին կարող է դառնալ Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման կարևոր շարժիչներից մեկը։

Կայուն ֆինանսների զարգացումը կարևոր ազդակ է միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների և ներդրողների համար, քանի որ այն բարձրացնում է ֆինանսական համակարգի թափանցիկությունն ու կանխատեսելիությունը։