Հայաստանի բանկերի թվայնացումը․ AFM-ի հետազոտության արդյունքները 2026 թվականի շեմին

AFM-ի թիմը վերլուծել է Հայաստանի կոմերցիոն բանկերի պաշտոնական կայքերի հայերեն տարբերակները և արձանագրել է, որ 2025 թ․ վերջում և 2026 թ․ սկզբին բանկային ծառայությունների թվայնացումը լրացուցիչ գործիք լինելուց անցել է բանկերի աշխատանքի բազային մոդելի։

Խոսքը գովազդային ակցիաների մասին չէ, այլ բանկային պրոդուկտների և սպասարկման գործընթացների փաստացի փոփոխությունների։

Եվ այյսպես, 2025 թ․ չորրորդ եռամսյակում AMIO Bank-ը բջջային հավելվածը դարձրել է ավանդների ձևակերպման հիմնական ալիք։ ՀՀ դրամով ժամկետային ավանդները հնարավոր է բացել ամբողջությամբ առցանց, իսկ նման ավանդների դեպքում առաջարկվում է ավելի բարձր տոկոսադրույք՝ համեմատած մասնաճյուղում ձևակերպման հետ։ Սա արտացոլում է բանկերի ընդհանուր մոտեցումը՝ խրախուսել հաճախորդներին օգտվել թվային ալիքներից հենց պրոդուկտի պայմանների միջոցով։

Զուգահեռաբար կատարվում է անցում դեպի անկանխիկ վճարումներ։ Evocabank-ը 2025 թվականի դեկտեմբերի 24-ից մինչև 2026 թվականի հունվարի 24-ն առաջարկում էր լրացուցիչ 10% քեշբեք Evoca Mastercard քարտերով վճարումների դեպքում։ Բարձրացված քեշբեքը նպատակ ուներ նվազեցնել կանխիկի օգործածումը։

Թվայնացումը վերաբերում է նաև ներդրումային պրոդուկտներին։ 2025 թ․ դեկտեմբերին Converse Bank-ը ներդրել է կորպորատիվ պարտատոմսերի ձեռքբերման հնարավորություն անմիջապես Converse Mobile բջջային հավելվածի միջոցով՝ առանց մասնաճյուղ այցելելու և թղթաբանության։

Պարզեցվում են նաև վարկային գործընթացները։ Ardshinbank-ը 2025 թ․ վերջում թարմացրել է հիփոթեքի վերաֆինանսավորման ծրագիրը՝ պարզեցնելով թվային տիրույթում հաճախորդների սպասարկումը՝ ներդնելով պայմանների նախնական առցանց հաշվարկ և հայտի ներկայացում առանց բանկ այցելության։

2026 թ․ թվայնացմանը կխթանի նաև կենսաթոշակային վճարումների՝ բանկային քարտերի ամբողջական անցումը։ Այս տարվանից Հայաստանում կենսաթոշակները վճարվում են բացառապես բանկային քարտերի միջոցով։ Haypost փոստային բաժանմունքների միջոցով կամ կանխիկ ստացման հնարավորությունը դադարեցվել է։ Սա նշանակում է, որ բնակչության զգալի հատվածը ստիպված կլինի բացել բանկային հաշիվներ և շփվել բանկերի հետ քարտերի, բանկոմատների և թվային հարթակների միջոցով։

Ըստ հետազոտության արդյունքների՝ AFM-ի թիմը եկել է եզրակացության, որ Հայաստանի բանկերի թվայնացումն այլևս կառուցվածքային և անդառնալի գործընթաց է։ Ավանդները, վճարումները, ներդրումները և վարկային գործարքները հաճախ տեղափոխվում են բջջային հավելվածներ, իսկ բանկը գնալով ավելի շատ ընկալվում է որպես թվային հարթակ, ոչ թե ֆիզիկական մասնաճյուղ։