ԵՄ գագաթնաժողովը Երևանում. ինչպե՞ս դա կազդի ՀՀ ֆինանսական շուկայի վրա

2026 թվականի մայիսին Երևանում տեղի ունեցան երկու առանցքային իրադարձություններ՝ Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովը և Հայաստան-ԵՄ առաջին երկկողմ հանդիպումը: Տնտեսության համար սա պարզապես դիվանագիտություն չէ, այլ կարևոր ազդակ. Հայաստանն արագացնում է մերձեցումը Եվրոպայի հետ և դառնում ավելի տեսանելի միջազգային ներդրողների համար:

AFM-ի թիմը վերլուծել է, թե ինչ փոփոխություններ են արդեն մեկնարկել:

Վստահության աճ Հայաստանի նկատմամբ

Գագաթնաժողովից հետո ուժեղացել է երկրի՝ որպես հուսալի փոխառուի ընկալումը: Սա արդեն արտացոլվում է վարկանիշներում.

1. S&P և Fitch գործակալությունները պահպանել են վարկանիշը BB- մակարդակում, սակայն բարելավել են կանխատեսումը մինչև «դրական»:
2. Moody’s-ը բարձրացրել է բանկային համակարգի կանխատեսումը: Սա նշանակում է փոխառու միջոցների արժեքի նվազում, ավելի հասանելի վարկեր և ներդրողների հետաքրքրության աճ:

ԵՄ արդեն հաստատված ներդրումները

Եվրոպական միությունը հաստատել է հետևյալ ներդրումները՝

1. 270 մլն եվրո՝ տնտեսության զարգացման համար:
2. Մինչև 2,5 մլրդ եվրո՝ Global Gateway ծրագրի շրջանակներում:
3. 30 մլն դոլար՝ «կանաչ» շինարարության ոլորտի նախագծերի համար: Հիմնական ուղղություններն են բիզնեսի աջակցությունը, էներգետիկայի և թվային ենթակառուցվածքների զարգացումը:

Ներդրումային շուկան դուրս է գալիս նոր մակարդակ

2026 թվականին կտրուկ աճել է ակտիվությունը ֆոնդային շուկայում․

1. Բաժնետոմսերի առևտրի ծավալն աճել է 786%-ով:
2. Կորպորատիվ պարտատոմսերի ծավալը գրեթե կրկնապատկվել է: Միևնույն ժամանակ նվազում է պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը (շուրջ 7,5%՝ հնգամյա թղթերի համար), ինչը խոսում է տնտեսության և ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության աճի մասին:

Բանկային համակարգի շարժը դեպի Եվրոպա

Առանցքային փոփոխություններից մեկը Հայաստանի հնարավոր միացումն է SEPA համակարգին: Օգտատերերի և բիզնեսի համար սա նշանակում է.

1. Եվրոյով փոխանցումների արժեքի զգալի նվազում:
2. Ավելի արագ և հարմար միջազգային հաշվարկներ:
3. Եվրոպական գործընկերների հետ աշխատանքի պարզեցում:

Ֆինանսական վերահսկողության ուժեղացում

Հայաստանն աստիճանաբար ներդնում է եվրոպական ստանդարտներ.

1. Ուժեղացվում է հաճախորդների ստուգումը:
2. Ներդրվում է կրիպտոակտիվներով գործառնությունների վերահսկողություն:
3. Բարձրանում է բիզնեսի թափանցիկությունը:

Ո՞ր ռիսկերն են դեռ պահպանվում

Չնայած դրական տեղաշարժին, պահպանվում են արտաքին գործոնները՝ կախվածությունը ռուսական տնտեսությունից, աշխարհաքաղաքական անկայունությունը և Իրանի իրավիճակի ազդեցությունը:

ԵՄ գագաթնաժողովը Երևանում կարևոր շրջադարձ է Հայաստանի ֆինանսական շուկայի համար: Երկիրն աստիճանաբար դուրս է գալիս նոր մակարդակ. նվազում է փողի արժեքը, աճում է ներդրողների հետաքրքրությունը, հայտնվում են նոր հնարավորություններ բիզնեսի և բանկերի համար: