Ինչպես միավորել մի քանի վարկ մեկում և երբ է դա ձեռնտու

Միաժամանակ մի քանի վարկ կառավարելը կարող է դժվար լինել։ Վարկառուն կարող է ունենալ սպառողական վարկ մեկ բանկում, վարկային գիծ մեկ այլ բանկում, իսկ հիփոթեքային կամ գրավով ապահովված վարկ՝ մեկ այլ ֆինանսական կազմակերպությունում։ Յուրաքանչյուր պարտավորություն կարող է ունենալ տարբեր տոկոսադրույք, վճարման օր, մարման ժամկետ և սպասարկման վճար։ Արդյունքում մի քանի ամսական վճարների վերահսկումը դառնում է անհարմար և մեծացնում է վճարումների ուշացման ռիսկը։

Վարկերի միավորումը հնարավորություն է տալիս վարկառուներին այլ բանկերից կամ վարկային կազմակերպություններից տեղափոխել իրենց գործող պարտավորությունները մեկ բանկ և մի քանի ամսական վճարները փոխարինել մեկ վարկով։ Կախված առաջարկից՝ նոր բանկը կարող է տրամադրել ավելի ցածր տոկոսադրույք, ավելի երկար մարման ժամկետ, ավելի փոքր ամսական վճար կամ լրացուցիչ ֆինանսավորում։ Որոշ հայկական բանկեր միավորում առաջարկում են միայն առանց գրավի սպառողական վարկերի համար, մինչդեռ մյուսները վերաֆինանսավորում են նաև հիփոթեքային վարկեր, ավտովարկեր, վարկային գծեր և անշարժ կամ այլ գույքով ապահովված վարկեր։

Սակայն վարկերի միավորումը չի նշանակում, որ վարկավորումն ավտոմատ դառնում է ավելի էժան։ Ավելի փոքր ամսական վճարը կարող է առաջանալ ավելի երկար մարման ժամկետի հաշվին, ինչը կարող է ավելացնել վճարվող տոկոսների ընդհանուր գումարը։ Մինչ նոր առաջարկն ընդունելը վարկառուները պետք է համեմատեն տարեկան փաստացի տոկոսադրույքը, ընդհանուր մարման գումարը, միջնորդավճարները, գրավի պահանջները, ապահովագրության ծախսերը և վաղաժամկետ մարման պայմանները։

Այս հոդվածում ներկայացված են հայկական բանկերի վարկերի միավորման և վերաֆինանսավորման գործող առաջարկները։ Հոդվածում ներկայացվում է, թե ինչ տեսակի վարկեր կարելի է միավորել, ինչ գումարներ և մարման ժամկետներ են հասանելի, ինչ տոկոսադրույքներ և վճարներ են կիրառվում, և ինչ հիմնական պայմաններ է պետք հաշվի առնել բանկերի կողմից լավագույն առաջարկները ընտրելու համար։

Ի՞նչ է վարկերի միավորումը և ինչպես է այն աշխատում

Վարկերի միավորումը մի քանի գործող վարկերը մեկ նոր վարկով փոխարինելու գործընթացն է։ Տարբեր բանկերին կամ վարկային կազմակերպություններին առանձին վճարումներ կատարելու փոխարեն վարկառուն իր գործող պարտավորությունները տեղափոխում է մեկ բանկ և նոր պայմանագրի շրջանակում կատարում է մեկ ամսական վճար։

Հայաստանում բանկերը հաճախ օգտագործում են ոչ թե վարկերի համախմբում, այլ վարկերի վերաֆինանսավորում տերմինը։ Վերաֆինանսավորումը, ընդհանուր առմամբ, նշանակում է նոր վարկ վերցնել այլ ֆինանսական կազմակերպությունում գործող վարկը մարելու համար։ Այն կարող է վերաբերել միայն մեկ վարկի տեղափոխմանը, օրինակ՝ հիփոթեքային վարկի կամ ավտովարկի, կամ մի քանի սպառողական վարկերի, վարկային գծերի և այլ պարտավորությունների միավորմանը։

Հետևաբար վարկերի միավորումը կարելի է դիտարկել որպես վերաֆինանսավորման տեսակ։ Սակայն ոչ յուրաքանչյուր վերաֆինանսավորման առաջարկ է թույլ տալիս միավորել մի քանի վարկ։ Որոշ պրոդուկտներ նախատեսված են միայն մեկ կոնկրետ վարկ տեղափոխելու համար, իսկ մյուսները հստակ նշում են, որ վարկառուն կարող է վերաֆինանսավորել տարբեր բանկերում ունեցած մի քանի պարտավորություններ։

Նոր վարկը կարող է ունենալ այլ տոկոսադրույք, մարման ժամկետ, ամսական վճար կամ գրավի պահանջ։ Որոշ դեպքերում բանկը կարող է նաև տրամադրել լրացուցիչ գումար՝ գործող պարտավորությունները մարելու համար անհրաժեշտ գումարից բացի։ Թե արդյոք միավորումը ձեռնտու է, կախված է նոր վարկի ամբողջական արժեքից, և ոչ միայն նոր ամսական վճարի չափից։

Ինչու՞ են վարկառուները միավորում իրենց վարկերը

Վարկառուները սովորաբար միավորում են իրենց վարկերը մարման գործընթացը պարզեցնելու և գործող պարտավորությունների պայմանները բարելավելու համար։ Միաժամանակ մի քանի վարկ կառավարելը կարող է ներառել տարբեր վճարման օրեր, տոկոսադրույքներ, սպասարկման վճարներ և մարման ժամկետներ։ Այս պարտավորությունները մեկ նոր վարկով փոխարինելով՝ վարկառուն կարող է կատարել մեկ ամսական վճարում մեկ բանկի։

Մեկ այլ տարածված պատճառ է վարկավորման ծախսերի նվազեցումը։ Եթե նոր վարկն ունի ավելի ցածր տոկոսադրույք կամ տարեկան փաստացի տոկոսադրույք, քան գործող վարկերը, վարկառուն կարող է ավելի քիչ տոկոս վճարել մարման ամբողջ ժամանակահատվածում։ Համախմբումը կարող է հատկապես օգտակար լինել, երբ մի քանի թանկ սպառողական վարկեր, վարկային գծեր կամ այլ պարտքեր փոխարինվում են մեկ վարկով՝ ավելի բարենպաստ պայմաններով։

Որոշ վարկառուներ վարկերի միավորումն օգտագործում են ամսական վճարը նվազեցնելու համար։ Դա կարող է տեղի ունենալ ավելի ցածր տոկոսադրույքի, ավելի երկար մարման ժամկետի կամ երկուսի համադրության արդյունքում։ Ավելի փոքր ամսական վճարը հեշտացնում է պարտավորությունների կառավարումը, սակայն ժամկետի երկարաձգումը ավելացնում է ընդհանուր մարվող գումարը։

Բանկերը կարող են նաև առաջարկել լրացուցիչ ֆինանսավորում գործող պարտավորությունները մարելուց հետո։ Սա թույլ է տալիս վարկառուին ստանալ լրացուցիչ միջոցներ՝ առանց առանձին նոր վարկ վերցնելու։ Գրավով ապահովված վերաֆինանսավորման դեպքում վարկառուները կարող են նաև ստանալ ավելի լավ գրավային պայմաններ, ավելի երկար ժամկետ կամ գործող գրավով ապահովված վարկը ավելի հարմար պրոդուկտով փոխարինելու հնարավորություն։

Այնուամենայնիվ, վարկերի միավորման հիմնական նպատակը միշտ չէ, որ գումար խնայելն է։ Որոշ վարկառուների համար ամենամեծ առավելությունը հարմարավետությունն է, ամսական պարտավորությունների նկատմամբ ավելի լավ վերահսկողությունը և վճարումները բաց թողնելու ռիսկի նվազեցումը։

Ե՞րբ է վարկերի միավորումը ձեռնտու

Վարկերի միավորումը ձեռնտու է, երբ մի քանի գործող վարկերը մեկ նոր վարկով փոխարինելը բարելավում է վարկառուի ընդհանուր ֆինանսական վիճակը։ Հիմնական առավելությունը ավելի ցածր տոկոսադրույքն է, ավելի փոքր ամսական վճարը, ավելի ցածր վճարները, ավելի կառավարելի մարման ժամկետը կամ մի քանի վճարի փոխարեն մեկ վճարում կատարելու հարմարավետությունը։

Միավորումը կարող է հատկապես օգտակար լինել, երբ բարձրարժեք սպառողական վարկերը, վարկային գծերը կամ վարկային քարտերի պարտքերը փոխարինվում են մեկ վարկով՝ ավելի բարենպաստ պայմաններով։ Եթե նոր վարկն ունի ավելի ցածր տարեկան փաստացի տոկոսադրույք, վարկառուն կարող է նվազեցնել պարտքի ընդհանուր արժեքը։

Ավելի ցածր ամսական վճարը նույնպես հեշտացնում է գործող պարտավորությունների կառավարումը։ Սակայն վարկառուները պետք է ստուգեն, թե ինչի հաշվին է վճարը նվազում։ Եթե վճարը փոքրանում է միայն այն պատճառով, որ մարման ժամկետը զգալիորեն երկարաձգվում է, ապա վճարվող տոկոսների ընդհանուր գումարը կարող է աճել։

Մինչ առաջարկն ընդունելը վարկառուն պետք է համեմատի գործող վարկերի ընդհանուր մնացորդային արժեքը նոր համախմբված վարկի ընդհանուր արժեքի հետ։ Հաշվարկը պետք է ներառի տոկոսները, սպասարկման վճարները, ապահովագրությունը, գույքի գնահատումը, նոտարական վճարները, գրավի գրանցման ծախսերը և ցանկացած այլ պարտադիր վճար։

Ընդհանուր առմամբ վարկերի միավորումը կարելի է դիտարկել այն դեպքում, երբ ֆինանսական խնայողությունները և գործնական առավելությունները գերազանցում են գործող վարկերը տեղափոխելու և փակելու ծախսերին։

Ե՞րբ վարկերի համախմբումը ձեռնտու չէ

Վարկերի միավորումը կարող է ձեռնտու չլինել, երբ նոր վարկը չի նվազեցնում վարկառուի պարտքի ընդհանուր արժեքը։ Ավելի ցածր հայտարարված տոկոսադրույքը կամ փոքր ամսական վճարը միշտ չէ, որ նշանակում է, որ նոր առաջարկը ավելի շահավետ է։

Ամենատարածված ռիսկերից մեկը մարման ժամկետի երկարաձգումն է։ Ավելի երկար ժամկետը կարող է նվազեցնել ամսական վճարը, սակայն այն կարող է նաև հանգեցնել նրան, որ վարկառուն տոկոսներ վճարի լրացուցիչ ամիսների կամ տարիների ընթացքում։ Արդյունքում ընդհանուր մարման գումարը կարող է ավելի բարձր լինել, քան գործող վարկերի մնացած արժեքը։

Միավորումը կարող է պակաս շահավետ լինել նաև այն դեպքում, երբ գործող վարկերը մոտ են ամբողջությամբ մարվելուն։ Շատ վարկերի դեպքում տոկոսների զգալի մասը վճարվում է մարման սկզբնական փուլերում։ Նման վարկերը նոր երկարաժամկետ պարտավորությամբ փոխարինելը «վերսկսում է» մարման գործընթացը և ավելացնում վարկի ընդհանուր արժեքը։

Լրացուցիչ ծախսերը նույնպես կարող են նվազեցնել կամ ամբողջությամբ չեզոքացնել սպասվող խնայողությունը։ Դրանք կարող են ներառել հայտի և սպասարկման վճարներ, ապահովագրական վճարներ, գույքի գնահատման ծախսեր, նոտարական վճարներ, գրավի գրանցման ծախսեր և այլ պարտադիր վճարներ։ Վարկառուները պետք է նաև ստուգեն՝ արդյոք իրենց գործող պայմանագրերում կան վաղաժամկետ մարման կամ վարկերը մարելու հետ կապված ծախսեր։

Գույքը որպես գրավ օգտագործելը կարող է առաջացնել ևս մեկ բացասական հետևանք։ Առանց գրավի վարկերը անշարժ գույքով ապահովված վարկի մեջ միավորելը կարող է ապահովել ավելի ցածր տոկոսադրույք կամ ավելի մեծ գումար, սակայն այն նաև վտանգի տակ է դնում վարկառուի գույքը, եթե նա չկարողանա կատարել վճարումները։

Հետևաբար վարկերի միավորումը կարող է ձեռնտու չլինել, երբ նոր տարեկան փաստացի տոկոսադրույքը զգալիորեն ցածր չէ, մարման ժամկետը դառնում է շատ երկար, տեղափոխման ծախսերը բարձր են, կամ նոր վարկը ստեղծում է գրավային և այլ պարտավորություններ։

Վարկերի միավորման առաջարկները Հայաստանում

AFM-ում ուսումնասիրել և հավաքագրել ենք հայկական բանկերի կողմից հրապարակված վարկերի միավորման առաջարկները։ Ստորև ներկայացված են այն առաջարկները, որոնցում բանկերը հստակ նշում են, որ մի քանի վարկ հնարավոր է միավորել մեկ վարկի մեջ։

Շատ հայկական բանկեր առաջարկում են նաև ընդհանուր վարկերի վերաֆինանսավորման պրոդուկտներ, որոնք կարող են թույլ տալ վարկառուներին համախմբել մի քանի պարտավորություններ։ Սակայն հրապարակված պայմաններում դա միշտ չէ, որ հստակ նշված է, ուստի անհրաժեշտ է դա ճշտել անմիջապես բանկի հետ։

Վարկերի վերաֆինանսավորման և Հայաստանում բանկերի գործող առաջարկների մասին ավելի մանրամասն տեղեկությունների համար կարող եք կարդալ մեր մյուս հոդվածը՝ «Ինչպես տեղափոխել ձեր վարկը մեկ այլ բանկ՝ տոկոսադրույքը նվազեցնելու կամ վարկի գումարը ավելացնելու համար»։

AMIO Bank

1. Նկարագրություն: Այլ բանկերից առանց գրավի սպառողական վարկեր։
2. Գումար։ 100,000 ՀՀ դրամից մինչև 15 միլիոն ՀՀ դրամ
3. Ժամկետ։ Մինչև 60 ամիս
4. Տոկոսադրույք։ Տարեկան անվանական՝ 13.9%-ից
5. Վճարներ և դիմելու կարգ։ Հայտի, տրամադրման կամ ամսական սպասարկման վճար չկա։ Դիմումը ներկայացվում է մասնաճյուղում։ Գնահատումից հետո կարող է հասանելի լինել նաև լրացուցիչ գումար։

AMIO Bank

1. Նկարագրություն։ Այլ բանկերից սպառողական վարկեր, որոնք ապահովված են անշարժ գույքով։
2. Գումար։ Մինչև 100 միլիոն ՀՀ դրամ
3. Ժամկետ։ Մինչև 10 տարի
4. Տոկոսադրույք։ Տարեկան անվանական՝ 13.5%-ից
5. Վճարներ և դիմելու կարգ։ Գույքը պետք է գրավադրվի AMIO Bank-ում։ Վարկառուի և գրավի գնահատումից հետո կարող է հասանելի լինել լրացուցիչ ֆինանսավորում։

AMIO Bank

1. Նկարագրություն։ Այլ բանկերից հիփոթեքային վարկեր, որոնք տրամադրվել են անշարժ գույք գնելու կամ վերանորոգելու համար։
2. Գումար։ 1 միլիոն ՀՀ դրամից, սովորաբար մինչև հիփոթեքային վարկի մնացորդի չափը
3. Ժամկետ։ Մինչև 240 ամիս
4. Տոկոսադրույք։ Տարեկան անվանական՝ 12.5%-ից
5. Վճարներ և դիմելու կարգ։ Մեկանգամյա տրամադրման կամ ամսական սպասարկման վճար չկա։ AMIO Bank-ը կարող է փոխհատուցել նշված նոտարական, կադաստրային և գրավի գրանցման ծախսերը։ Կարող է հասանելի լինել նաև լրացուցիչ վարկային գիծ։

IDBank:

1. Նկարագրություն։ Մեկ կամ մի քանի վարկեր, որոնք ապահովված են շարժական կամ անշարժ գույքով։
2. Գումար։ 2.5 միլիոնից մինչև 125 միլիոն ՀՀ դրամ
3. Ժամկետ։ 36-ից 180 ամիս
4. Տարեկան փաստացի տոկոսադրույք։ 16.6%-ից
5. Վճարներ և դիմելու կարգ։ Տոկոսադրույքը կարող է նվազեցվել գործող վարկի համեմատ մինչև 2 տոկոսային կետով, սակայն ոչ պակաս, քան 15.5%։ Կարող է հասանելի լինել լրացուցիչ ֆինանսավորում՝ մինչև 30%-ի չափով։

InecoBank

1. Նկարագրություն։ Սպառողական վարկեր հայկական բանկերից և վարկային կազմակերպություններից։ Վարկերը կարելի է տեղափոխել և միավորել առցանց։
2. Գումար։ 100,000 ՀՀ դրամից մինչև 18 միլիոն ՀՀ դրամ
3. Ժամկետ։ Մինչև 60 ամիս
4. Տարեկան փաստացի տոկոսադրույք։ 14.97%-ից մինչև 23.13%
5. Վճարներ և դիմելու կարգ։ Մեկանգամյա տրամադրման վճար չկա։ Առաջարկը հասանելի է InecoMobile-ի և sprintonline-ի միջոցով։

ARARATBANK

1. Նկարագրություն։ Սպառողական վարկեր և վարկային գծեր այլ ֆինանսական կազմակերպություններից։
2. Գումար։ 500,000-ից մինչև 5 միլիոն ՀՀ դրամ
3. Ժամկետ։ Մինչև 60 ամիս
4. Տարեկան փաստացի տոկոսադրույք։ 18.40%
5. Վճարներ և դիմելու կարգ։ Վարկային փաթեթի կամ սպասարկման վճար չկա։ 5 միլիոն ՀՀ դրամ ընդհանուր սահմանաչափի շրջանակում կարող է տրամադրվել մինչև 1 միլիոն ՀՀ դրամ լրացուցիչ գումար։

UniBank

1. Նկարագրություն։ Այլ բանկերից և վարկային կազմակերպություններից վարկերը կարող են վերաֆինանսավորվել ոսկու գրավով։
2. Գումար։ 50,000 ՀՀ դրամից մինչև 5 միլիոն ՀՀ դրամ
3. Ժամկետ։ Մինչև 48 ամիս
4. Տարեկան փաստացի տոկոսադրույք։ 16.04%-ից մինչև 16.94%
5. Վճարներ և դիմելու կարգ։ Տրամադրման վճար չկա։ Ոսկյա իրերը պետք է գրավադրվեն UniBank-ում։

VTB Bank Armenia

1. Նկարագրություն։ Առանց գրավի սպառողական վարկեր, վարկային գծեր, ապառիկներ և ավտովարկեր։ Բանկի համախմբման էջում հստակ նշվում է, որ մի քանի վարկային վճար կարելի է միավորել։
2. Գումար։ 100,000 ՀՀ դրամից, առավելագույնը սովորաբար մինչև վարկառուի զուտ աշխատավարձի 15-ապատիկը
3. Ժամկետ։ 6-ից 60 ամիս
4. Տարեկան փաստացի տոկոսադրույք։ 17.01%-ից մինչև 22.12%
5. Վճարներ և դիմելու կարգ։ Հայտի կամ տրամադրման վճար չկա։ Ամսական սպասարկման վճարը կազմում է 0.08%։

Եզրակացություն

Վարկերի միավորումը կարող է օգնել վարկառուներին պարզեցնել մի քանի պարտավորությունների կառավարումը՝ դրանք փոխարինելով մեկ նոր վարկով և մեկ ամսական վճարով։ Կախված առաջարկից այն կարող է նաև ապահովել ավելի ցածր տոկոսադրույք, նվազեցված ամսական վճար, ավելի երկար մարման ժամկետ կամ լրացուցիչ ֆինանսավորման հնարավորություն։

Սակայն վարկերի միավորումը ինքնին չի նշանակում, որ նոր վարկը ավելի էժան է։ Ավելի փոքր ամսական վճարը կարող է առաջանալ ավելի երկար մարման ժամկետի հաշվին, իսկ գրավի պահանջները, ապահովագրությունը, սպասարկման վճարները, գույքի գնահատումը, նոտարական վճարները և գրանցման ծախսերը կարող են ավելացնել նոր վարկի ընդհանուր արժեքը։

Մինչ դիմելը վարկառուները պետք է համեմատեն տարեկան փաստացի տոկոսադրույքը, ընդհանուր մարման գումարը, գործող վարկերի մնացած ժամկետը, լրացուցիչ ծախսերը և գրավի հնարավոր պահանջները։ Նրանք նաև պետք է անմիջապես բանկի հետ ճշտեն, թե ինչ տեսակի վարկեր կարելի է միավորել, քանի որ որոշ վերաֆինանսավորման պրոդուկտներ կարող են թույլ տալ վարկերի միավորում նույնիսկ այն դեպքում, երբ դա հստակ նշված չէ հրապարակված պայմաններում։